Home » Die Thomas toch

Die Thomas toch

negatieve Bijbeluitleg ongelovige Thomas

Er valt mij iets op. In de gereformeerde kerken lijken we erop gebrand te zijn om bepaalde gebeurtenissen in de Bijbel zo negatief mogelijk uit te leggen. Het viel mij onlangs weer op toen ik las over Thomas. De man staat bekend als de ‘ongelovige Thomas’, sommigen noemen hem de ‘twijfelende Thomas’. Maar doen we hem wel recht met dit stigma?

Moedige Thomas

De Bijbeltekst waarin Thomas mij opviel was Johannes 16:11. Jezus wil op weg gaan naar Lazarus die gestorven is. De discipelen vinden het niet zo’n goed plan omdat de joodse leiders hem de vorige keer wilden doden. Als Jezus echt wil gaan zegt Thomas: “Kom, we gaan met Hem mee, om samen met Hem te worden gedood”.
Thomas was er net als de andere discipelen bij toen Jezus Lazarus uit de dood terugriep. De dood die hij ‘slaap’ noemde. (Deed hij dat omdat de echte dood de plek is van godverlatenheid misschien?) Thomas weet dus dat het mogelijk is dat er mensen terugkomen uit de dood. Hij had het met eigen ogen gezien.

Realistische Thomas

“Wanneer Ik ben weggegaan en alles voor jullie heb klaargemaakt, kom Ik terug om jullie op te halen. Dan zullen jullie zijn waar Ik ben. Jullie weten waar Ik naartoe ga, en jullie weten de weg daarheen.” Tomas zei tegen Hem: “Heer, we weten niet waar U naartoe gaat. Hoe kunnen we dan de weg weten?” Jezus zei tegen hem: “IK BEN  de weg en de waarheid en het leven. Alleen door Mij kun je bij de Vader komen. Als jullie Mij kenden, zouden jullie ook mijn Vader kennen. Vanaf nu kennen jullie Hem en zien jullie Hem.”
Dit staat in Johannes 14:3, de tweede tekst waar Thomas voorkomt. Het lijkt erop dat Thomas hier de enige is die een vraag stelt. En misschien was dat wel de vraag die alle discipelen hadden: waar heeft u het eigenlijk over? Ik kan hem hier geen ongelovige Thomas vinden. Dat zou een te negatieve Bijbeluitleg zijn, toch? Hij is realistisch, stelt een goede vraag. En misschien was hij een goede leerling van de rabbi en was het een normale zaak dat hij de vraag stelde om de rabbi de kans te geven de inhoud van zijn verhaal te verdiepen. Wat Jezus volgens mij ook doet. Zou Thomas kunnen bedoelen: bedoelt u echt dat het zo simpel is? En dat Jezus dan zegt: inderdaad, jullie kennen mij, doe zoals ik dan komt het goed?

Ongelovige Thomas

Als Jezus is opgestaan uit de dood zitten zijn discipelen achter gesloten deuren. Ze zijn bang voor de joodse leiders, staat in de Bijbel. Ineens kwam Jezus bij hen in de kamer. Thomas was er niet bij. En toen de discipelen hem vertelden dat ze Jezus hadden gezien zegt hij: “Ik geloof het pas als ik in zijn handen de wonden van de spijkers zie. Ik wil ze met mijn eigen vingers aanraken en ik wil met mijn eigen hand in zijn zij voelen” ( Johannes 20).

Is Thomas hier aan het twijfelen of zien we hier een ongelovige Thomas? Dat kan als je dit met een bepaalde bril op leest. Maar stel dat je die bril eens afzet, dan zou dit wel eens een negatieve bijbeluitleg kunnen zijn. Want hoeveel mensen reageren niet met precies dezelfde ‘ik geloof het niet’ als er iets heel fijns of heel verdrietigs is gebeurd? Bij een overlijdensbericht hoor ik regelmatig iets als: “Dat kan niet, ik zag hem vorige week nog lopen”!

Zou het kunnen zijn dat die Thomas daar binnenkwam in een ruimte vol verbaasde en uitgelaten discipelen die hem vertellen dat ze Jezus hadden gezien. Wat een normale reactie dan om uit te roepen: ik geloof het pas als ik mijn handen in zijn wonden heb gelegd.
Weet je waarom ik denk dat hij niet ongelovig was, maar dat hij misschien wel juist steeds geweten had dat dit zou gebeuren? Omdat hij zijn handen in de wonden wil leggen! Maria zou misschien gezegd hebben: ik geloof het pas als ik zijn stem heb gehoord! En jij zou misschien zeggen: ik geloof het pas als ik hem geroken heb!

Wat mij hierin steunt is bijvoorbeeld wat ik hier lees over het Thomas Evangelie. Dat evangelie is een verzameling losse uitspraken van Jezus, zonder dat er een verhaal in zit.

Was Thomas misschien een spons? Zo’n iemand die alle bruikbare informatie opving en er mee ging puzzelen? Iemand die niet alles voor zoete koek slikt? Iemand die door zijn leerstijl snel verkeerd begrepen wordt? He, ik voel een link met het blog ‘De kerk zit geloven soms in de weg‘.

Fijne gozer die Thomas!

Ik vind de ongelovige Thomas wel een fijne gozer eigenlijk. Ik voel mij wel met hem verwand geloof ik. De negatieve uitleg komt volgens mij doordat er in het verleden een paar mensen hebben bedacht hoe ‘we’ naar de dingen kijken.

Ik denk dat de positieve Bijbeluitleg tevoorschijn komt als je open minded durft te kijken naar de Bijbel. En dat je de gedachte toelaat dat de kerk het wel eens verkeerd gezien kan hebben in het verleden. We geloven dat God onderweg is met zijn kerk. Laten we dat proces dan niet verstoren door onszelf vast te zetten in vastomlijnde denkkaders. Daar groei je niet van.

Persoonlijk geniet ik van de zoekende en ietwat opstandige schrijvers die er deze tijd zijn. Dat zet mij aan het denken, daar groei ik weer van. En wie weet plakt iemand inderdaad een woord als opstandig, ongelovig of twijfelend aan mij en andere kritische denkers. Prima, dat zegt meer over hen dan over mij.

Ga door Thomas!

Vertel het een ander!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *