Hervormingsdag, moet dat nog?

Op 31 oktober 1517 publiceerde Maarten Luther 95 stellingen waarmee hij de Katholieke kerk aanklaagde. Deze dag luidde het begin in van grote hervormingen in de kerken. Deze dag wordt ook wel Reformatiedag genoemd. Moeten we de Hervormingsdag blijven gedenken?

Halloween en Hervormingsdag

Maarten Luther prikte volgens de overleveringen op de avond van 31 oktober zijn 95 stellingen aan de deur van de Slotkerk in Wittenberg. Waarschijnlijk is dit niet echt gebeurd, maar het is wel een mooi beeldend verhaal. Hij verwoorde de onrust die onder veel Duitse christenen bestond ten aanzien van de kerk.
31 oktober is een bijzondere avond. Het is namelijk Halloween op die avond. Het woord Halloween zou komen van All Hallows Eve. En dat is dus de avond voor Allerheiligen, op 1 november. Na Allerheiligen is het Allerzielen. Beide dagen hebben te maken met doden in de hemel of doden in het vagevuur. En dat vagevuur was één van de onderwerpen waartegen Luther stelling nam.

Waarschijnlijk is het geen toeval dat Luther juist op deze avond met zijn stellingen naar buiten kwam.

Meer over Hervormingsdag kan je lezen in mijn blog Reformatiedag, waarom zo’n blijdschap? Daarin lees je ook dat de blijdschap over de Hervormingsdag lichtelijk overdreven is. Zeker over de drie sola’s die we hanteren sinds Luther.

Moeten we Hervormingsdag blijven gedenken

De afgelopen dagen is er heel wat geschreven over de vraag of we de Hervormingsdag moeten blijven gedenken. Ik ben ervoor om de Hervormingsdag niet meer zo’n plek te geven als het de afgelopen jaren heeft gehad. Alleen al de twee benamingen, Hervormingsdag en Reformatiedag, laten volgens mij zien dat het woord een frame veroorzaakt. De dag staat stil bij verschillen en bij het gelijk van de een of de ander. En dat is precies het tegenovergestelde van waar we de laatste jaren mee bezig zijn.
Op allerlei plekken proberen we over verschillen heen te stappen omdat we de eenheid willen benadrukken. Het Reformatiejaar van afgelopen jaar vond ik dan ook heel bijzonder. We zijn bezig met kerkelijke eenheid, waarom zou je dan zo’n nadruk leggen op de kerkgeschiedenis? Ook binnen Gereformeerde en Reformatorische kerken zien we ondertussen dat de Reformatie echt niet alleen maar goeds heeft gebracht.

Moeten we Hervormingsdag blijven gedenken? Er is denk ik nog een reden waarom we dit niet meer zouden moeten willen doen. Sinds de zwarte piet discussie is ‘een deel van de bevolking voelt zich bezeerd’ een argument geworden. Datzelfde argument kan je ook gebruiken in het gesprek over hervormingsdag. De persoon Luther is namelijk niet onbevlekt. Hij heeft echt foute woorden geschreven en schadelijke dingen gezegd over de joden.
Laten we deze mensen een dienst bewijzen en deze dag geen aandacht meer geven.

Voor mij is er nog een reden. Luther heeft een statement gemaakt. En dat was stoer en dapper. Maar op dezelfde manier worden er iedere dag statements gemaakt door mensen die het Goede zoeken. Misschien was het organiseren van de eerste New Wine conferentie of Pinksterconferentie wel een veel grotere stap in geloof. Of het moment waarop een jongere ervoor koos om in plaats van veel geld te verdienen mee te gaan met een kamp van Athletes in Action. De keuze om deze dag zo groot neer te zetten is gemaakt in een periode waarin die keuze logisch was.

Wat kunnen we wel vieren

Ik denk dat we blij mogen zijn met wat Luther in gang heeft gezet. Hij heeft ‘gewone mensen’ zoals jij en ik aangespoord om zelf de Bijbel te gaan lezen. Hij heeft aandacht gevraagd voor Gods genade en zo veel angst weggenomen. Hij heeft denk ik laten zien dat we ons bij de Bijbel moeten houden en geen waarde moeten toekennen aan wetten en regels die mensen zelf bedenken vanuit eigengewin. Hij heeft veel on-Bijbelse gebruiken aangekaart.

Dit kan ik vieren op 31 oktober en alle andere dagen van het jaar:

  • Dat we niet afhankelijk zijn van wat anderen in de Bijbel lezen, maar dat God in ons is door zijn Heilige Geest.
  • Dat we niet geloven in de kerk, maar in een levende God die van ons houdt.
  • Dat er steeds meer mensen zijn die los van frames proberen te kijken naar wat er echt in de Bijbel staat. En dat ze dat ook delen in gave boeken. Lees bijvoorbeeld mijn blog over het boek ‘Jezus, onze niet zo lieve Heer‘. En het blog over het boek ‘Zo zijn onze manieren‘.

Luther herinnert mij er ook aan dat het goed is om in verweer te komen als er dingen gebeuren die niet kloppen. Juist als mensen op ‘hoge posities’ dingen beweren die niet Bijbels zijn of slecht zijn voor mensen, moeten we actie ondernemen en eventueel in de pen klimmen.

Moeten we Reformatiedag/Hervormingsdag blijven gedenken?

Moeten we de start van de reformatie blijven gedenken? Nee, laten we ermee ophouden. En als je er dan al aandacht aan besteed, noem het dan geen vieren. Er valt niets te vieren. Er tegelijk valt er iedere dag zoveel te vieren. Er zijn ondertussen mooiere wapenfeiten te vieren denk ik in de christelijke kerk.

Terwijl ik dit schrijf luister ik naar de cd Thuis van Sela. En ik voel de behoefte om het lied ‘Vul ons met uw liefde ‘ hier te plaatsen: Achter onze schone schijn, waar we broos en kwetsbaar zijn,  schuilt de leegte van ons hart, waar alleen uw liefde past. 

Vertel het een ander!