het gevaar van opwekkingsliederen

Het gevaar van opwekkingsliederen

Ouderplatform BewustGezin organiseerde een avond met als thema ‘Wat is goede muziek’ en daar werd een lezing gehouden waarin het vooral leek te gaan over het gevaar van opwekkingsliederen. Het verslag van het RD heeft de titel ‘Invloed opwekkingsliederen op reformatorische kerken groot‘. Het artikel bereikte mij via de sociale media. Het raakte mij en het zette mij gelijk weer 22 jaar terug in de tijd.

Opwekking botst met het evangelie

Wie graag liederen meezingt van Sela of Christian Verwoerd, heeft „een geloofsbeleving die daar nauw op aansluit”, stelde de predikant. „Die botst echter met de prediking van Wet en Evangelie, van schuld en genade, van Adam en Christus. Hoe meer opwekkingsmuziek je geloofsleven stempelt, hoe meer je moeite krijgt met deze prediking.”

De eerste zinnen bevatten een denkfout denk ik. Opwekking is een merk dat onder andere opwekkingsmuziek (aff) uitbrengt waarin aanbiddingsliederen staan. Sommige van die liederen zijn gemaakt door zangers van bijvoorbeeld Sela. Maar goed, ik weet nog goed dat mijn vriendje mij vroeger altijd corrigeerde als ik horizontale lamellen steevast Luxaflex noemde.

De tweede helft van bovenstaande alinea bevat denk ik een flinke waarheid: hoe meer opwekkingsmuziek je geloofsleven stempelt, hoe meer je moeite krijgt met deze prediking. Dit is zeker ook mijn eigen ervaring. En ik ben er blij mee.

In opwekkingsliederen en in de liederen van Sela zit juist heel veel schuld en genade. Zeker Sela heeft daar volgens mij een hele mooie balans in. Christian Verwoerd ken ik niet goed genoeg om daar iets over te zeggen. En omdat deze schrijvers en zangers zo’n mooi geloofsleven hebben en zich dichtbij God voelen kunnen ze er prachtig over schrijven en zingen.
De liederen brengen ons voorbij het Heilige naar het Heilige der Heiligen. Vanuit de gedachte dat we vrij tot God mogen komen en dat de Heilige Geest aanwezig is in iedereen die ‘Abba Vader’ zegt.

Het gevaar van aanbiddingsliederen lijkt juist een zegen

De discussie of aanbiddingsliederen te veel op de emotie gericht zijn is al een hele oude. En ieder moet dat proces op zijn eigen tijd doormaken denk ik. Het is goed als er onrust is in je geloofsleven, dat houdt je scherp. Maar ik word wel altijd verdrietig van dit soort discussies.
Zonder emotie is er geen geloof. En als je dat niet herkent dan heb je misschien dat geloof nog niet ontdekt.
Maar ik denk dat Jezus een persoonlijke God is en dat Hij een relatie met ons persoonlijk wil. Zo zag zijn leven op aarde eruit, zo liet Hij dus ook zien hoe de Vader is. ‘Wie mij heeft gezien, heeft de Vader gezien’.

Het gebruik van bezittelijk voornaamwoorden wordt genoemd als een ander gevaar van de opwekkingsliederen. Het zou te vanzelfsprekend zijn dat jij daar ook deel van uitmaakt. Mensen die bewust lid zijn van het ouderplatform zullen zich thuis voelen bij deze gedachtegang. Ik word altijd wat verdrietig van dit soort opmerkingen. Het ruikt naar kleinhouden van kerkmensen, wat mooi beschreven staat in het boek ‘Zo zijn onze manieren’ waar ik een recensie over schreef. Het doet volledig recht aan oude gedachtepatronen in de kerk maar het gaat voorbij aan heel veel Bijbelteksten en zeker aan de geest van de Bijbel.

Wat geweldig als liedschrijvers hun hart laten spreken als ze aanbiddingsliederen maken. Vaak gaan ze door diepe dalen om daarna weer op hoge bergen terecht te komen. Een herkenbaar patroon overigens bij de psalmschrijvers. Omdat het ook mensen waren, die liederen schreven als ze vol waren van de Geest.

Ik was verloren maar u redde mij, zingen we bijvoorbeeld in het lied ‘U geeft een nieuw lied’. Een lied waarin de zanger zijn persoonlijke geloof laat zien. Ik zie zonde, ellende en verlossing in dit lied. En tegelijk is het een Nieuwtestamentisch lied. (blog gaat verder onder het filmpje)

Wat blijft erover als emotie weg is?

Moet je weg uit een gemeente waar opwekkingsmuziek gezongen wordt, zo klonk een vraag? Het advies van een panellid is dit (volgens het RD):
“Dat zou ik zeker doen. Als je kinderen gedoopt zijn, heb je de plicht om hen daar te brengen waar het Evangelie recht verkondigd wordt.”
Hier wordt volgens mij vreselijk onrecht gedaan aan de opwekkingsmuziek en andere worship- of aanbiddingsliederen. Natuurlijk zijn er liederen die je wat oppervlakkig zou kunnen noemen. Maar zelfs een lied als ‘blij, blij mijn hartje is zo blij’ heeft uiteindelijk een diepe tekst. Het is namelijk in mijn ogen een hele kunst om gewoon blij te zijn zoals een kind omdat Jezus een vriend van je is.
In het boek “Jezus, onze niet zo lieve Heer ( hier mijn recensie) raadt John Eldredge ons aan om iedere dag een paar keer te zeggen: ‘Jezus, ik hou van u’. Probeer maar eens. Een goed advies heb ik gemerkt, en dat liedje helpt daar best bij. (Vreselijk oppervlakkig ook als je aan je vrouw zegt dat je van haar houdt)

Het bijzondere is dat de spreker van deze avond wel lijkt te begrijpen waarom mensen graag opwekkingsliederen zingen. Mensen zijn op zoek naar warmte en een gevoel van eigenwaarde. “De belangrijkste oorzaak voor de „brede ingang” van opwekkingsmuziek ziet ds. De Heer liggen in de aansluiting van de liederen bij de beleving van mensen. „Het leven is best ingewikkeld, mensen voelen zich vaak onbegrepen en eenzaam en zoeken naar troost. Dat biedt opwekkingsmuziek: een warme deken om je heen, een gevoel van eigenwaarde. Ik ben niet tegen gevoel, maar wantrouw het wel. Als de emoties die je bij een lied ervaart weg zijn, wat blijft er dan over? Blijft dan het Woord over?”

Waarom zou je die vraag stellen?

Je groeit van de overwinning

Mensen weghouden bij liederen die hen kunnen helpen te groeien in hun geloof en God te aanbidden in woorden die dichtbij hen staan, is volgens mij een manier om het eigen veilige kader overeind te houden. En misschien is het tijd om dat kader los te laten.

Hoe meer opwekkingsmuziek je geloofsleven stempelt, hoe meer je moeite krijgt met deze prediking, is het citaat dat het RD optekende. Hoe dapper zou het zijn als er eens andersom geredeneerd werd: laten we opwekkingsmuziek gaan zingen en kijken wat het met onze prediking doet!

Groei jij ook harder als je preken hoort over de overwinning? Lees dan dit blog eens.

Uitleg van de foto boven dit blog: dit is de uitkomst van een vergelijking op Google Trends. Ter geruststelling: er wordt op de Bijbelbelt meer gezocht op Psalmen dan op Worship en aanbiddingsliederen. 🙂

Lees voor de grap ook eens één van mijn oudste blogs van zo’n 19 jaar geleden, toen maakte ik mij al druk over de liederen in de kerk.

Vertel het een ander!

11 thoughts on “Het gevaar van opwekkingsliederen

  1. Helder Chiel. Ik was ook verbaasd en ook wel verdrietig door dit artikel. Ik kan niets met een opmerking als: “ik ben niet tegen gevoel”. (als je het wel bent, krijg je volgens mij ruzie met je Schepper)

    1. Dank je wel Margé, ja inderdaad. Dat vind ik ook. Lastig altijd in dit soort tegenstellingendenkers (antithese) dat het alternatief nooit heel erg wordt uitgediepd.

      1. Hoi Chiel, amen, ik ben het helemaal met je eens. Je raakt alleen niet de echte angst achter dit verhaal in het RD. De angst zit denk ik hierin dat de kerk bang is dat mensen, door het zingen van Opwekking liederen, een verlangen krijgen naar meer… En dat ‘meer’ vinden ze niet in hun kerk. Want zo werkt het. Als Gods liefde je aanraakt, ga je hunkeren naar meer van de Geest. En elke kerk is bang om mensen te verliezen. Beter zou het zijn om als kerk je open op te stellen naar dit ‘meer’. Maar dat is zo beangstigend. Dus houden we ons liever vast aan onze tradities. En missen we… Tja dat zullen sommigen nooit te weten komen. Zij die het gevonden hebben, willen nooit meer terug.
        Gabi de Ridder

        1. Hoi Gabi, bedankt voor je reactie. Ik ben het helemaal met je eens. Mijn blogs wil ik kritisch schrijven maar ook opbouwend. En omdat ik deze wereld niet echt van binnen ken wil ik niet te grote conclusies trekken. Want in een vervolggesprek kan ik dan niet meer uit de voeten. Als je iets niet zeker weet, wordt het een beschuldiging of een vermoeden. Zeker in een omgeving waar mensen toch al vanuit de antithese denken. Maar ik denk dat ik deze angst af en toe in blogs waar het niet specifiek over een bepaalde groep mensen gaat benoem. Ik denk inderdaad dat er een groot stuk angst achter zit. Maar ook een onbewuste angst. En, de laatste tijd denk ik ook vaak: de kerk is uiteindelijk ook een verdienmodel voor een aantal mensen. Die hebben er belang bij dat de kerk blijft bestaan. En daarom maken ze zich druk over zaken waar anderen geen last van hebben. Je reactie triggert wel een nieuw blog merk ik. Even laten sudderen. Bedankt.

    1. Hoi Aritha, bedankt voor je reactie. Ja de kritiek op Opw 488 kan ik wel delen voor een groot deel. En ook de steeds weer terugkomende vraag aan de Heilige Geest om aanwezig te zijn. Ik denk dat ik in verschillende blogs wel aardig kritisch ben ook naar opwekkingsliederen. Maar in grote lijnen vind ik de ‘theologie’ van opwekkingsliederen meer prettig dan die van het liedboek bijvoorbeeld. Ik ken de schrijver van het stuk wat je linkt overigens een klein beetje. Mijn roots zijn niet reformatorisch inderdaad, maar ik ben wel flink gereformeerd geweest, en evangelisch en weer gereformeerd en toen protestants en nu weer soort van gereformeerd. Op zoek naar het juiste evenwicht.

    1. Tja ik voel mij niet op de kast gejaagd moet ik zeggen. Ik geef een mening over iets wat ik gelezen heb. Mooi geschreven van Jeffrey al vind ik het einde wel erg scherp.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Releated

samenkomst met een aanbiddingsteam

Samenkomst met een aanbiddingsteam

In traditionele kerkdiensten mis ik vaak iets. Soms zijn de liederen goed uitgezocht maar lukt het toch niet om tot echte lofprijs en aanbidding te komen. Het lijkt aanlokkelijk om te over te gaan naar een samenkomst met een aanbiddingsteam. Wat mis ik dan? In een gemiddelde kerkdienst is er voor mij niet voldoende tijd […]

Vertel het een ander!
David danst voor de ark uit

David danst, Michal kijkt boos

Eén van de mooiste stukken in de Bijbel vind ik het gedeelte waarin David de ark naar de Davidsburcht gaat halen. David danst voor de ark uit. En zijn vrouw Michal kijkt minachtend naar buiten en zegt cynisch iets als ‘Je hebt je weer lekker voor gek gezet vandaag, ouwe’. Minachting en blijdschap, een tegenstelling […]

Vertel het een ander!