Het gevaar van opwekkingsliederen

Ouderplatform BewustGezin organiseerde een avond met als thema ‘Wat is goede muziek’ en daar werd een lezing gehouden waarin het vooral leek te gaan over het gevaar van opwekkingsliederen. Het verslag van het RD heeft de titel ‘Invloed opwekkingsliederen op reformatorische kerken groot‘. Het artikel bereikte mij via de sociale media. Het raakte mij en het zette mij gelijk weer 22 jaar terug in de tijd.

Opwekking botst met het evangelie

Wie graag liederen meezingt van Sela of Christian Verwoerd, heeft „een geloofsbeleving die daar nauw op aansluit”, stelde de predikant. „Die botst echter met de prediking van Wet en Evangelie, van schuld en genade, van Adam en Christus. Hoe meer opwekkingsmuziek je geloofsleven stempelt, hoe meer je moeite krijgt met deze prediking.”

De eerste zinnen bevatten een denkfout denk ik. Opwekking is een merk dat onder andere opwekkingsmuziek (aff) uitbrengt waarin aanbiddingsliederen staan. Sommige van die liederen zijn gemaakt door zangers van bijvoorbeeld Sela. Maar goed, ik weet nog goed dat mijn vriendje mij vroeger altijd corrigeerde als ik horizontale lamellen steevast Luxaflex noemde.

De tweede helft van bovenstaande alinea bevat denk ik een flinke waarheid: hoe meer opwekkingsmuziek je geloofsleven stempelt, hoe meer je moeite krijgt met deze prediking. Dit is zeker ook mijn eigen ervaring. En ik ben er blij mee.

In opwekkingsliederen en in de liederen van Sela zit juist heel veel schuld en genade. Zeker Sela heeft daar volgens mij een hele mooie balans in. Christian Verwoerd ken ik niet goed genoeg om daar iets over te zeggen. En omdat deze schrijvers en zangers zo’n mooi geloofsleven hebben en zich dichtbij God voelen kunnen ze er prachtig over schrijven en zingen.
De liederen brengen ons voorbij het Heilige naar het Heilige der Heiligen. Vanuit de gedachte dat we vrij tot God mogen komen en dat de Heilige Geest aanwezig is in iedereen die ‘Abba Vader’ zegt.

Het gevaar van aanbiddingsliederen lijkt juist een zegen

De discussie of aanbiddingsliederen te veel op de emotie gericht zijn is al een hele oude. En ieder moet dat proces op zijn eigen tijd doormaken denk ik. Het is goed als er onrust is in je geloofsleven, dat houdt je scherp. Maar ik word wel altijd verdrietig van dit soort discussies.
Zonder emotie is er geen geloof. En als je dat niet herkent dan heb je misschien dat geloof nog niet ontdekt.
Maar ik denk dat Jezus een persoonlijke God is en dat Hij een relatie met ons persoonlijk wil. Zo zag zijn leven op aarde eruit, zo liet Hij dus ook zien hoe de Vader is. ‘Wie mij heeft gezien, heeft de Vader gezien’.

Het gebruik van bezittelijk voornaamwoorden wordt genoemd als een ander gevaar van de opwekkingsliederen. Het zou te vanzelfsprekend zijn dat jij daar ook deel van uitmaakt. Mensen die bewust lid zijn van het ouderplatform zullen zich thuis voelen bij deze gedachtegang. Ik word altijd wat verdrietig van dit soort opmerkingen. Het ruikt naar kleinhouden van kerkmensen, wat mooi beschreven staat in het boek ‘Zo zijn onze manieren’ waar ik een recensie over schreef. Het doet volledig recht aan oude gedachtepatronen in de kerk maar het gaat voorbij aan heel veel Bijbelteksten en zeker aan de geest van de Bijbel.

Wat geweldig als liedschrijvers hun hart laten spreken als ze aanbiddingsliederen maken. Vaak gaan ze door diepe dalen om daarna weer op hoge bergen terecht te komen. Een herkenbaar patroon overigens bij de psalmschrijvers. Omdat het ook mensen waren, die liederen schreven als ze vol waren van de Geest.

Ik was verloren maar u redde mij, zingen we bijvoorbeeld in het lied ‘U geeft een nieuw lied’. Een lied waarin de zanger zijn persoonlijke geloof laat zien. Ik zie zonde, ellende en verlossing in dit lied. En tegelijk is het een Nieuwtestamentisch lied. (blog gaat verder onder het filmpje)

Wat blijft erover als emotie weg is?

Moet je weg uit een gemeente waar opwekkingsmuziek gezongen wordt, zo klonk een vraag? Het advies van een panellid is dit (volgens het RD):
“Dat zou ik zeker doen. Als je kinderen gedoopt zijn, heb je de plicht om hen daar te brengen waar het Evangelie recht verkondigd wordt.”
Hier wordt volgens mij vreselijk onrecht gedaan aan de opwekkingsmuziek en andere worship- of aanbiddingsliederen. Natuurlijk zijn er liederen die je wat oppervlakkig zou kunnen noemen. Maar zelfs een lied als ‘blij, blij mijn hartje is zo blij’ heeft uiteindelijk een diepe tekst. Het is namelijk in mijn ogen een hele kunst om gewoon blij te zijn zoals een kind omdat Jezus een vriend van je is.
In het boek “Jezus, onze niet zo lieve Heer ( hier mijn recensie) raadt John Eldredge ons aan om iedere dag een paar keer te zeggen: ‘Jezus, ik hou van u’. Probeer maar eens. Een goed advies heb ik gemerkt, en dat liedje helpt daar best bij. (Vreselijk oppervlakkig ook als je aan je vrouw zegt dat je van haar houdt)

Het bijzondere is dat de spreker van deze avond wel lijkt te begrijpen waarom mensen graag opwekkingsliederen zingen. Mensen zijn op zoek naar warmte en een gevoel van eigenwaarde. “De belangrijkste oorzaak voor de „brede ingang” van opwekkingsmuziek ziet ds. De Heer liggen in de aansluiting van de liederen bij de beleving van mensen. „Het leven is best ingewikkeld, mensen voelen zich vaak onbegrepen en eenzaam en zoeken naar troost. Dat biedt opwekkingsmuziek: een warme deken om je heen, een gevoel van eigenwaarde. Ik ben niet tegen gevoel, maar wantrouw het wel. Als de emoties die je bij een lied ervaart weg zijn, wat blijft er dan over? Blijft dan het Woord over?”

Waarom zou je die vraag stellen?

Je groeit van de overwinning

Mensen weghouden bij liederen die hen kunnen helpen te groeien in hun geloof en God te aanbidden in woorden die dichtbij hen staan, is volgens mij een manier om het eigen veilige kader overeind te houden. En misschien is het tijd om dat kader los te laten.

Hoe meer opwekkingsmuziek je geloofsleven stempelt, hoe meer je moeite krijgt met deze prediking, is het citaat dat het RD optekende. Hoe dapper zou het zijn als er eens andersom geredeneerd werd: laten we opwekkingsmuziek gaan zingen en kijken wat het met onze prediking doet!

Groei jij ook harder als je preken hoort over de overwinning? Lees dan dit blog eens.

Uitleg van de foto boven dit blog: dit is de uitkomst van een vergelijking op Google Trends. Ter geruststelling: er wordt op de Bijbelbelt meer gezocht op Psalmen dan op Worship en aanbiddingsliederen. 🙂

Lees voor de grap ook eens één van mijn oudste blogs van zo’n 19 jaar geleden, toen maakte ik mij al druk over de liederen in de kerk.

Vertel het een ander!