Feestdagen en tradities

Jezus overwon de dood

Jezus overwon de dood, betekenis van Goede Vrijdag

Jezus overwon de dood! Dat is voor mij de allergrootste betekenis van Goede Vrijdag en Pasen. Maar dat is niet voor iedereen zo. Een blog met daarin mijn gedachten hierover.

De vraag naar de betekenis van Goede Vrijdag en Pasen is misschien wel de belangrijkste vraag die een mens zich kan stellen. Het is een klassieke vraag die meestal ook een klassiek antwoord krijgt. Als je het de catechismus vraagt, dan rolt dit antwoord eruit: Omdat vanwege Gods gerechtigheid en waarheid niet anders voor onze zonden betaald kon worden dan door de dood van Gods Zoon.

Betekenis van Golgotha

Deze dagen rond Pasen heb ik er eens op gelet in online kerkdiensten, Instagramberichten en blogs, de gereformeerden en reformatorischen lijken te zeggen dat Jezus voor onze zonden aan het kruis is gestorven. De evangelischen en de wat vrolijkere protestanten zeggen dat Jezus de dood heeft overwonnen. .

Ik heb nooit goed begrepen dat Jezus per se aan het kruis moest. En dominees die mij catechisatie gaven hebben mij geen helderheid gegeven. Altijd lijkt het erop alsof gereformeerde theologen aan het eind van een discussie het gesprek beeidingen met ‘Omdat ik het zeg’.
Ik kon het kruis niet rijmen met de God die ‘ik ben er’ heet. Een God die direct na de ongehoorzaamheid van Adam met genade kwam en hen de tuin uitstuurde. Omdat ze anders eeuwig ongehoorzaam zouden zijn.
Ik kon het niet plaatsen naast het verhaal van Jona. Waarom zou een God die zoveel geduld had met Jona en met Ninevé toch ineens een mensenoffer eisen?

Gehoorzaamheid

In 2015 schreef ik over Jezus die huilde toen Hij Jeruzalem binnenreed. Ik haalde in dat blog ds. Ton de Ruiter aan, die voorzichtig opperde dat het offer van Jezus misschien geen plaatsvervangend offer was, zoals de gangbare gereformeerde theologie zegt. Zijn boek Jezus in ons (aff.) vond ik best verhelderend. Zoals ik zijn boek interpreteer en in mijn gedachten inpas, was Jezus vooral op aarde om ons te leren hoe we God kunnen gehoorzamen. En hij ging ons daarin ook voor, Hij moest de gehoorzaamheid zelf ook leren.
De belangrijkste les die we van Jezus kunnen leren is dat we tot God moeten naderen, en dat God dan tot ons zal naderen. Een les die in het Oude Testament al steeds zo waar is gebleken. Jezus moest gehoorzaamheid leren, lezen we ergens. Maar het is hem gelukt, ondanks dat Hij dicht bij het opgeven leek te zijn toen Hij zei: Vader, als het kan, laat deze beker aan mij voorbijgaan.’

En in dat blog ‘Jezus die huilde’ verbind ik deze gehoorzaamheid aan de zin die Jezus volgens de evangelieschrijvers zegt: ‘had ook jij deze dag maar geweten wat vrede kan brengen‘. Stel dat de stad geweten had hoe belangrijk de gehoorzaamheid aan de vader is, dan was de kruisizing niet nodig geweest. Meer daarover lees je dat blog.

Kruis van Golgotha

Wat is de betekenis van Goede Vrijdag? Aan het kruis zei Jezus op het einde: het is volbracht! Mij is nooit goed duidelijk geworden wat er precies volbracht was op dit moment. Waren toen de zonden van de hele wereld vergeven? Was toen de dood overwonnen? Of zegt Jezus misschien: het is gelukt! Ik heb Vader gehoorzaamd en ik heb de dood overwonnen, de zwarte god verlatenheid doorstaan. En nu geef ik mijn leven terug omdat mijn opdracht erop zit?

Jezus had ter plekke van het kruis kunnen komen zoals een van de criminelen naast hem ook suggereerde. Maar ik denk dat Jezus wist dat wij het dan niet zouden geloven en daarom heeft Hij het verhaal van Goede Vrijdag als mens afgemaakt en heeft hij zich laten begraven in het graf. Om daarna zijn leven weer terug te pakken om zijn vrienden de laatste aanwijzingen te kunnen geven.

Jezus overwon de dood

In 2017 las ik het Essay van Reinier Sonneveld. Hij beschrijft een aantal manieren waarop je naar het Kruis van Golgotha zou kunnen kijken. Hij betoogt dat er bijzonder weinig Bijbelteksten zijn die zeggen dat Jezus voor onze zonden gestorven is. Jezus overwon de dood, dat is wat Reinier ook lijkt te zeggen. En daar hebben we niet eens Bijbelteksten voor nodig, er zijn getuigen geweest die gezien hebben dat Hij echt was gestorven en in een graf was gelegd. En er zijn getuigen die gezien hebben dat het graf leeg was, en dat Hij levend rondliep op de aarde.

Deze week zag ik via de Facebookpagina van Lazarus het filmpje van Matthias Rouw. Ik vond het een mooi verhaal. Hij gelooft ook dat Jezus de dood heeft overwonnen aan het kruis. Ik deel de video hieronder. Je leert erin hoe er in de tijd van de bijbel waarschijnlijk gekeken werd naar dood en ziekte en de rol van God daarin. Zijn belangrijkste boodschap is dat we anders naar zonde moeten kijken. Tekst gaat onder het filmpje door)

Ook Ton de Ruiter heeft opnieuw zijn ideeën over de betekenis van Golgotha met de wereld gedeeld. Hij doet een oproep aan mensen om mee te denken over die betekenis. Hij doet een voorzet in het gelinkte artikel en stelt ook: Jezus overwon de dood! En met zijn ‘het is volbracht’ zei Hij misschien wel: examen gehaald!

Het koninkrijk van God

Jezus zag het als zijn taak om aan de mensen te vertellen dat het Koninkrijk van God dichtbij was gekomen. Hij stuurde ook de discipelen op pad met die boodschap. Iedereen moest het weten. Na de dood en opstanding van Jezus gingen de discipelen opnieuw de wereld in met twee boodschappen: Gods koninkrijk komt! En: Jezus leeft! En misschien koppelden ze die wel aan elkaar; Gods koninkrijk is dichtbij gekomen, want Jezus overwon de dood.

In het Essay van Sonneveld kan je lezen dat hij er niet helemaal zeker van is wat er precies gebeurde op Goede Vrijdag en Pasen. Maar wel dat wát er gebeurde gunstig was voor ons. Want daar is de Bijbel wel heel duidelijk over. Pasen geeft dus zeker hoop.

Troost van Pasen

Voor mij is de troost van Pasen en Goede Vrijdag dat de dood is overwonnen. De liefde van Jezus was sterker dan de dood. Dat wat alle mensen niet gelukt is, is Hem wel gelukt. Waar Adam in het paradijs niet was opgewassen tegen het kwade, was Jezus dat wel. Het staat of valt met gehoorzaamheid en toewijding.
De troost is voor mij dat Jezus direct na zijn opstanding gelijk weer de nabijheid zocht bij zijn vrienden. Hij noemde ze bij de naam, Hij lijkt zelfs de draak met ze te steken door ineens dwars door de muren heen te verschijnen als ze zitten te eten en het gesprek net over hem gaat. Hij loopt mee met de Emmausgangers en terwijl de Geest nog niet was uitgestort voelden ze het toch branden in hun hart. Daar schreef ik twee blogs over. Jezus is door de dood niet veranderd, Hij is nog steeds vol liefde voor jou en mij. Hij is bij jou als je stuk zit bijvoorbeeld. Misschien is het voor ons gemakkelijker om dat te geloven, omdat we weten dat Hij zelf ook geleden heeft.

De troost van Pasen staat voor mij niet op zichzelf. Kerst, Pasen, Hemelvaart en Pinksteren zijn allemaal gebeurtenissen in het verleden. Het is een soort cumulatieve optelsom. Dus de troost van Pasen lijkt mij te zijn, dat we met de Heilige Geest mogen leven in Gods koninkrijk. Onze blijde boodschap bestaat sinds Pinksteren minstens uit drie dingen: Gods koninkrijk is nabij want Jezus heeft de dood overwonnen, iedereen die in Hem gelooft mag nu al leven in dat koninkrijk. En soms denk ik dat dit de boodschap is: Gods koninkrijk is gekomen, want moet je zien hoe die vrucht van de Geest al welig tiert in en om ons heen. De troost is dat God van mensen houdt en dat we nog steeds passen in zijn scheppingswerk en er zelfs een grote rol in mogen hebben.

Toevoeging

De dood hoort bij hij het leven zeggen we wel eens. De dood was een gevolg van de ongehoorzaamheid aan God, maar nu is het een doorgang naar Gods hemelse koninkrijk.

Overigens, ik voel dat dit erbij hoort: ik las ergens dat Jezus en de andere joden het woord zonde gebruikten voor gedrag dat inging tegen de wet van Mozes. Bij Paulus lijkt het woord zonde te horen bij een macht. Heeft Jezus voor mijn zonden geleden? Nee, wel vanwege de zonde van de wereld. Los van God doen mensen de dingen die we zonde noemen. Door de overwinning op de dood en de uitstorting van de Heilige Geest kunnen wij er iedere dag voor kiezen om God te gehoorzamen.
Johannes 16 is volgens mij belangrijk in dit verband Jezus zegt daar dat hij wel weg moet gaan om de pleitbezorger te kunnen sturen. Die zal ons leren wat zonde, gerechtigheid en oordeel is. En Jezus vult dat daar volgens mij anders in dan wij zouden denken. (Johannes 16:7-11)

Over ziekte en pijn zou je het blog ‘Corona, straf en Pasen‘ kunnen lezen.

Vertel het een ander!

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *