Jongeren in de kerk geen doelgroep – Jongeren in de kerk (2)

Deze week las ik het themanummer “Hoe betrekken we twintigers bij de kerk” van www.onderwegonline.nl las. Er staan nuttige goede artikelen in. De intentie is overduidelijk heel goed. En toch vind ik sommige artikelen te conceptioneel en te doelgroeperig. maar sommige vind ik wel te conceptueel en te doelgroeperig. Ik vind dat je de jongeren in de kerk niet als doelgroep moet zien.

Jongeren in de kerk geen doelgroep

De jongeren in de kerk worden stiekem een speciale doelgroep als je ze bekijkt als een probleem: hoe bereiken we ze. Wat is goed voor ze? Waar komen we ze tegen? Eigenlijk straalt het themanummer uit: hoe krijgen wij voor elkaar wat wij met de kerk willen? Hoe krijgen wij de jongeren in ons straatje.

In het blog Jongeren in de kerk, das wel een dingetje probeerde duidelijk te maken waarom we mét jongeren moeten praten en niet óver de jongeren heen. Volgens mij moeten we hen zien als zelfstandig denkende beelden van God mét wie je kan praten. God heeft een hart voor jongeren en het is de taak van volwassenen hen daarop te wijzen. En daarvoor is het nodig dat wij als rolmodellen een hart voor God hebben.

Het doelgroepdenken zet mensen in hokjes en vakjes. En het maakt mensen bijzonder en het geeft reden tot klagen als je in zo’n hokje zit. Volgens mij is het doelgroepdenken wat achterhaald, we passen niet meer in een hokje. Rob Wijnberg schreef daar mooi over.

Je klan ervoor kiezen om goed didactisch verantwoorde programma’s en werkvormen te maken met de input vanuit de ontwikkelingspychologie en de godsdienstpedagogiek. Maar ik denk dat conceptueel denken over jongeren niet meer gaat werken.
Jongeren houden wel van snel en hapklaar maar niet van uitgekauwd. De wereld is niet meer zoals in de boekjes. De wereld is echter, sneller en hectischer.

Uitstapje naar sociale media

Ons eigen referentiekader zit ons in de weg bij het kijken naar jongeren. Terwijl we onszelf niet als uitgangspunt zouden moeten nemen.
Even een uitstapje naar de sociale media misschien dat dit duidelijk maakt wat ik bedoel. Pas las ik ergens dat we toch wel erg moeten uitkijken voor de sociale media want het holt ons zo vreselijk uit. We denken dat we vriendschappen hebben maar het zijn oppervlakkige relaties. Ken je elkaar eigenlijk wel via sociale media? Wanneer hebben we nu écht tijd voor die ander.

Deze onderzoekers en waarschuwende ouderen bekijken jongeren en sociale media vanuit hun eigen referentiekader. Ik schreef daar eerder over. Ze begrijpen het gewoon niet omdat ze van een andere generatie zijn. Eén die gericht is op ‘effectief en processen’. Het is best nuttig om eens wat te lezen over de insteek van de verschillende generaties. Dat kan via dit blog.

Volgens mij is het vreselijk knap en boeiend om echt contact te hebben via schermcommunicatie. Het vraagt lef om droge geschreven woorden te interpreteren en erop te reageren. Om in contact te blijven als je elkaar verkeerd begrepen hebt. De wereld is echter en directer via al die schermpjes dan oudere generaties zich kunnen voorstellen.
Pesten via sociale media maakt niet voor niets zo’n indruk!
Een foto via snapchat is echt; verstuurd, niets meer aan te doen maar o zo puur. (en soms o zo dom). Instagram is echt en puur. Jongeren steken er veel tijd in om de foto zo af te leveren dat het communiceert wat ze willen communiceren.

Juist communiceren via tekst vraagt om fijngevoeligheid en invoelingsvermogen. Juist omdat het verkeerd begrepen kan worden.
Maar dit begrijp je alleen als je er in durft te duiken en gaat ervaren hoe het is om contact te hebben via de sociale media. Er van afstandje naar kijken is niet voldoende. Je referentiekader zit in de weg als je hier niet open naar kunt kijken.

Leven in Gods koninkrijk

We leven niet in een tijd van concepten en van op een afstandje ergens naar kijken. Het denken vanuit doelgroepen is niet de oplossing denk ik. Zo’n referentiekader schept juist afstand en is uiteindelijk betuttelend omdat je voor de ander denkt.

Ik houd erg van de presentie benadering. Hierin ga je vanuit toewijding naast de ander staan en kijk je wat de verlangens van die ander zijn. En soms mag je dan jezelf ook als uitgangspunt nemen zoals Rob Wijnberg zegt in het gelinkte artikel hierboven. Wat jij zelf belangrijk vindt zou een ander ook zomaar belangrijk kunnen vinden. Dus praat met de jongeren in je eigen taal (en niet in 10 zinnen die je zeker tegen jongeren kunt zeggen) en ontdek dat ze dezelfde behoeften en verlangens hebben als jij: echtheid, verbondenheid, waardering en….. leven met God. Als je vanuit jezelf contact legt ontmoet je het zelf van de ander.  En dan kom je vanzelf bij vormen en manieren die passen bij jullie samen al passen ze misschien niet bij het concept kerk.

Mijn vroegere klasgenoot Rene Barkema schreef het artikel in het themanummer dat het meest aansluit bij mijn gedachten hierover:

Voor twintigers, maar net zo goed voor tachtigers, is het zó belangrijk om te beseffen dat het goede nieuws van Jezus niet gaat over de kerk, maar over het koninkrijk (NBV), Gods nieuwe wereld (BGT). Mensen die Jezus navolgen, blijven altijd Jünger, leerlingen, kinderen. Zelfs in hun grijze dagen blijven ze fris en groen.

In dit citaat zitten twee punten waar ik blij van word. Het eerste is dat het niet gaat over de kerk maar over het koninkrijk. Toen Jezus op aarde rondliep vertelde hij meer over hoe we op deze aarde met God moeten leven dan over hoe het er in de hemel aan toegaat. Wie nu al met God leeft, leeft nu al in Gods koninkrijk denk ik. De kerk als instituut verdient niet de aandacht die ze krijgt.

Het tweede punt waar ik blij van word is dat Rene lijkt te zeggen dat jongeren, twintigers en ouderen in hetzelfde schuitje zitten. We blijven allemaal leerlingen, zijn allemaal dwars, zijn allemaal op zoek naar ons zelf. Maar als we Jezus navolgen blijven we fris en groen.

Fris en groen

Fris en groen zou dus wel eens stuk van de vrucht van de Geest kunnen zijn, of niet? Dat is een mooi doel: fris, fruitig en groen blijven als kerk door bij de juiste waterstromen te blijven staan. Dat betekent vernieuwing van binnen uit. Dat betekent groei. Dat betekent vreugde, blijdschap en gerechtigheid. Ofwel, dan werken we aan Gods Koninkrijk! Samen met de mensen die van nature groeien: de jongeren.

En is het tegenovergestelde van fris en groen misschien: stroperigheid, starheid, bureaucratie en vroeger-was-het-beter?

Nou best weer wat boute uitspraken misschien. Ben benieuwd naar je reactie.

update: ondertussen heb ik veel blogs geschreven over jongeren in de kerk. Je kan ze hier lezen

Vertel het een ander!