De jongeren in de kerk, das wel een dingetje

Jongeren groeien vooral onder de oppervlakte. De ontwikkeling is heel lang niet zichtbaar en dan ineens is het er. Kleine signalen laten zien dat er beweging is. En soms zijn die signalen helemaal niet fijn, want dan komen ze naar buiten in de vorm van ‘nee’ of ‘echt niet’ of ‘woede’ of ‘nonchalant’ of ‘afwezigheid’. Dat vind ik het mooie van jongeren. En daarom denk ik zo graag na over de jongeren in de kerk.

Nadenken over de jongeren in de kerk

Ik ben eigenlijk een rare jongerencoach. Ik hou er vreselijk van om met jongeren te sparren en hen te helpen kritisch naar zichzelf en de wereld te kijken. Ik hou er van om na te denken over de jongeren in de kerk. Maar leuke dingen doen met jongeren in de kerk is wel een dingetje.
Het stuk ‘rare jongerencoach’ zit in het deel dat ik als persoon totaal ongeschikt ben als partner in crime. Als leuk mens die dan mee kan gaan met uitjes en bowlen en andere onzin dingen. Daar ben ik gewoon niet gezellig genoeg voor en te prikkelgevoelig. Een kamp met vormingsactiviteiten daar kan je mij dan wel weer voor benaderen.

Jongeren in de kerk doen volledig mee

Mijn kerk heeft dit jaar het thema ‘hart voor jongeren’ genomen. En ik had even een korte opbouwende mailwisseling met onze voorganger omdat mij het gevoel bekroop dat we het probleem ‘jongeren in de kerk’ groter maken dan het zou moeten zijn. We praten snel óver de jongeren heen over jongeren. Terwijl ze er dus bij zitten. Hierdoor worden ze wel een bijzonder ‘dingetje’. Mijn idee is dat jongeren er volledig bij horen en dat je dus mét hen kan praten in plaats van over hen.
Uiteraard wordt er ook met jongeren gesproken.

Maar stel nou eens dat je ze als volwaardige gesprekspartners zou zien? Niet als een ‘dingetje’ of een bijzondere doelgroep. Maar als zelfstandig denkende beelden van God die zelf een eigen relatie hebben met diezelfde God.
Dan zou je ook de hartgesteldheid van de jongeren kennen en hun verlangens om te groeien. Goed ook om te bedenken dat jongeren en ouderen de wereld van vandaag echt anders beleven. En dan bedoel ik niet de generatiekloof, want die zit m.i. tussen je oren. Wat ik wel bedoel wordt een beetje duidelijk in dit blog over jongeren en sociale media denk ik. We kunnen hun verlangens niet namens hen bespreken, we begrijpen daar niet veel van. Ze horen dat zelf te doen.

De ouders moeten hart voor jongeren hebben

We praten vaak óver de jongeren heen over jongeren in de kerk omdat we ons richten op de ouders en de andere volwassenen in de gemeente. Zij moeten immers hart voor jongeren hebben.
De volwassenen zijn met elkaar verantwoordelijk voor de geloofsopvoeding van de kinderen in de kerk. Eerst de ouders, daarna de kerk.
Bij jongeren vanaf 16 jaar speelt de geloofsopvoeding niet meer zo’n grote rol. Er is iets anders nodig. Deze groep heeft zelf alle tools in handen om aan hun relatie met God te werken.  Lea Dasberg noemde vroeger al het fenomeen ‘groot worden door klein houden’. Door óver jongeren te spreken hou je hen klein.
Jongeren moeten de verantwoordelijkheid krijgen om groter te worden, om te groeien. Deze jongeren moeten meegetrokken worden door volwassenen. Door rolmodellen.
Inderdaad door mensen met hart voor jongeren. Maar deze groei bereik je niet door jongeren te zien als ‘dingetje’. En ook niet door hen te isoleren in jeugdgroepen en andere jongerenverzamelplekken waar ze verder los groeien van de volwassen kerk. Getto’s waar we er alles aan doen om het hen naar de zin te maken zodat ze de kerk niet zullen verlaten. Lees ook het blog ‘weg met de aparte jeugdwerkbubbel‘.

God heeft hart voor jongeren

Praten over ons hart met jongeren is belangrijk. Maar het is belangrijker om te praten over Gods hart voor jongeren.
Tijdens kerkdiensten moeten we de jongeren laten horen dat God een hart voor hen heeft. God heeft met de jongeren precies hetzelfde verlangen als met volwassenen. Hij wil met ons leven. Zoals Henk Binnendijk schrijft in zijn boek Het Verlangen van God (aff) verlangt God er naar om met ons te leven en maakt Hij ons steeds meer naar zijn beeld. Een doorgaand proces, een voortdurend sterven aan je eigen ik.
En dat verlangen moeten we duidelijk maken aan jongeren.
Dan kan de honger ontstaan om met God te leven.

Die honger moet aangewakkerd worden door enthousiaste gelovige voorgangers en ouders. Prikkelen, uitdagen, verbazen en wakker schudden in liefde. Niet in een jeugdwerkbubbel maar midden in de gemeente.

En dan,… kunnen we in die jongerengetto’s in alle veiligheid praten met de jongeren. Zonder dat hun ouders erbij zijn, dat is vaak fijn. Dan gaat het over twijfels, zonden, angsten, liefde en geluk. Over stappen zetten.

Is ons geloof misschien het dingetje

We maken ons zorgen over de jongeren in de kerk. En over de jongeren die zich buiten de kerk meer thuis voelen dan in de kerk. En door specialisten worden interessante programma’s ontwikkeld om de jongeren ‘te geven’ waar ze om zouden vragen. Maar zou het probleem niet ons eigen geloof zijn?
Als wij enthousiast over God zouden praten zouden we dit kunnen overbrengen op jongeren. Die worden dan aangestoken of jaloers. Dan zouden we ons niet laten tegenhouden door regels of gewoonten van een kerkgenootschap. Als er echtheid en doorleefdheid is komt er groei.

Waar lucht is kan geen water zijn. Waar regels zijn kan geen leven zijn. Waar stilstand is kunnen geen jongeren zijn.

Positieve afsluiting

Een blog eindigen in mineur is niet verstandig. Als ik bovenstaand zelf nog eens doorlees dan klinkt het wat betweterig. Maar ook gedreven denk ik. Mijn drijfveer is dat ik mensen wil losmaken zodat ze weer gaan groeien. Soms moet je dan even een beetje duidelijk zijn.

Ik heb hart voor jongeren omdat ik weet dat God een hart heeft voor alle mensen. En ik geloof zo wat een gepensioneerde schooldirecteur eens tegen mij zijn toen ik zelf een jongere was: de kerk moet groeien met wie groeien. Dus we moeten met de jongeren mee en niet andersom.

Jongeren in de kerk horen er in mijn ogen helemaal bij. Serieus nemen en hen delen in alles wat je als kerk meemaakt. Mijn wens voor alle kerken en gemeenten in Nederland en daarbuiten is dat we regels loslaten en gaan léven. Leven met God en met elkaar in een vrijheid die van Christus komt.

En hoe doe ik het nu zelf? Een terechte vraag natuurlijk. Dit blog past in een zoektocht. In een ontdekkingsreis. Een reis die is begonnen midden in het jongerenwerk van een kerkgenootschap zo’n twintig jaar geleden. Deze prikkelgevoelige jongerencoach heeft er snel last van als er tijdens kerkdiensten de verkeerde toon wordt gezet. Dat is mijn probleem, maar wie weet is mijn oplossing ook die van jullie.

Reageren op deze blog is prima, maar ik ga geen lange discussies aan. Lees ook Jongeren in de kerk (2).

Vertel het een ander!