Jongeren missen niets als ze niet naar de kerk gaan

missen de jognerne iets als ze niet naar de kerk gaan jongeren in de kerk

Jongeren missen niets als ze niet naar de kerk gaan, stelt Maarten Vergeer in het ND van zaterdag 27 mei 2017. Ik kan daar voor een groot deel mee eens zijn. Maar ik zet er een vraag naast: missen volwassenen iets als ze niet naar de kerk gaan?
Als je je zorgen maakt over de jongeren in de kerk, is het misschien goed om naar de volwassenen kijken voor de oplossing.

Goed nieuws voor opgejaagde mensen

In het artikeltje in het ND vertelt Maarten hoe hij een link probeert te leggen tussen niet christelijke studenten en de kerken in Amsterdam. Een aantal zaken viel hem daarbij op. Ik noem ze hieronder in mijn eigen woorden:

  1. Zo veel woorden: binnen kerken en tijdens bijbelstudies wordt zo veel gesproken. Hoe moeten jongeren onder die woordenvloed uitkomen en gaan geloven en voelen met hun hart? Jongeren zouden gebaat zijn bij communicatie met hoofd, hart en lichaam.
  2. Weinig stilte: Studenten worstelen met ruis van sociale media etc. “Wanneer gaan we leren de twintiger te prijzen wanneer hij nee zegt tegen de kerkenraad, omdat hij rust nodig heeft”?
  3. Arbeidsethos: hoe kunnen we jongeren helpen hun dadendrang op te geven en te leven vanuit onberekenende goedheid. Waarom moet alles nuttig zijn wat we doen?
  4. Geestelijke prestatiedruk: er zijn officieel geen rangen en stangen in de kerk. Maar wie mooi bidt mag de Bijbelstudie leiden en degene die nooit een kerkdienst overslaat wordt automatisch ouderling. Maar wie durft echt kwetsbaar te zijn over zijn fouten en falen? Wanneer vieren we als kerk ons falen in plaats van dat we ons bekommeren om onze sociale status?

Maarten reageert op deze opvallende punten met een oud antwoord: Ouderen moeten hun leven kwetsbaar delen met de jongeren. Met aandacht voor emoties, twijfel en vreugde.
En het zou cruciaal zijn dat we ruimte én begeleiding bieden aan jongeren: “Ruimte om te ontdekken wat zich in hun leven bewijst als goed nieuws. De uitkomst kan niet bij voorbaat vast staan”. Een wat vage zin, maar we begrijpen ongeveer wat er wordt bedoeld denk ik.

Mijn gedachten over de 4 punten

Het antwoord dat in het artikel gegeven wordt is weer hetzelfde antwoord als ook in 2000 al gegeven werd. Ik denk dat we wel een stap verder kunnen en ook de vraag moeten gaan beantwoorden: missen volwassenen iets als ze niet naar de kerk zouden gaan? Ik loop de punten van Maarten nog een keer bij langs met het oog op jongeren en volwassenen.

  1. Zo veel woorden: Woorden vind ik prima, ook als het er veel zijn. Als je maar de woorden gebruikt die het hart openbreken. Sprekers (dominee’s, jeugdwerkers, etc) zouden hun woorden moeten richten op het hart van de luisteraars. Veel luisteraars zijn op zoek naar geborgenheid, liefde, troost. Maar ze veel luisteraars moeten ook geprikkeld worden om hun harnas opzij te leggen. Zeker jongeren moet je soms even stevig pakken en stevig prikken zodat ze geraakt worden in hun hart en het verstand. Soms is er wat lef voor nodig om het studentikoze taaltje van het toneel te doen verdwijnen.
    Veel woorden zijn wat mij betreft prima. Maar gebruik actieve taal in plaats van preekstoel taal: ‘Verhef uw harten tot God’ kunnen we beter niet meer gebruiken. Misschien kan dit ervoor in de plaats komen: “Haal diep adem, schud alles van je af, kijk naar boven en zeg: hier ben ik, spreek uw knecht luistert’.
  2. Weinig stilte: Goed idee om meer rust in te brengen in kerkdiensten en het kerkelijk leven. Voor jong en oud zou dat heel gezond zijn. Misschien kunnen we starten met het afschaffen van de middagdiensten. Dan kunnen we allemaal in de middag in alle rust bij ons gezin zijn en kunnen we genieten van de natuur en de rust.
    Het is heel goed om die twintiger aan te moedigen om de rust te nemen die hij nodig heeft. Maar ook: haal het niet in je hoofd om een twintiger te vragen voor de kerkenraad of andere verantwoordelijke taken. Want zo’n twintiger (of begin dertiger) heeft geen levenservaring, is zelf nog niet uitgeleerd en tot rust gekomen en voldoet aan geen kant aan het plaatje dat Paulus stelt. In een transparante gemeente die geleid wordt door Gods Geest kunnen we ook zonder ouderlingen.
  3. Arbeidsethos: Ik zie mensen die hun benen uit hun lijf lopen voor de kerk omdat ‘iemand het toch moet doen’. Dat is een pertinente leugen. Een systeem houdt zichzelf wel in stand. En anders heeft het geen recht van bestaan. Laten we alleen dingen gaan doen die echt bij ons passen. Dan leveren taken energie op in plaats van ergernis en uitgebrandheid. Lees ook mijn eerdere blog over moeten en ontmoeten.
  4. Geestelijke prestatiedruk: Even lomp gezegd: ook in de kerk staan de mensen met de grote bek vaak vooraan. Maar of dat ook de mensen zijn met wijsheid en tact dat is maar de vraag. Herkennen we dat niet allemaal?

Jongeren voelen zich niet aangesproken

Een poos geleden had ik een indringend gesprek met een jongen. Hij voelt zich maar zelden aangesproken in de kerk waarin wij beiden zitten. Dat is een kleine kerk met eigenlijk alle ingrediënten waardoor jongeren zich thuis zouden moeten kunnen voelen: klein, gezellig, talenten worden ingezet, etc. Maar toch voelen jongeren zich niet altijd meer thuis.
Dat heeft een klein beetje te maken met het nadeel van zo’n kleine gemeente: Er zijn te weinig jongeren voor gezamelijke activiteiten. En hierdoor worden verschillende activiteiten samen met jongeren uit andere kerken gedaan. Het gevolg hiervan is dat deze jongeren naar elkaar toetrekken op de zondag. Aan de ene kant is dat een fijne situatie natuurlijk. Aan de andere kant zorgt dit ervoor dat het nog minder fijn wordt voor de jongeren die wel in onze gemeente willen (of moeten) blijven komen.

Jongeren missen niets als ze niet naar de kerk gaan

“Veel christelijke twintigers geven aan niets te missen als ze niet naar de kerk gaan. Ze hebben niet het gevoel dat de dienst of de boodschap urgent en belangrijk is, dat ze erbij moeten zijn. Het gaat niet over hun leven, zeggen ze”, staat te lezen in het artikel.
Pijnlijk om te lezen. Maar wat fijn dat jongeren zo pijnlijk eerlijk zijn. Daar kunnen we tenminste iets mee.

De jongen die ik hierboven noemde zei tegen mij: ze praten over mij, ze weten precies wat goed voor ons jongeren is. Zodra hij er iets van zegt krijgt hij te horen: “Ja, dat is een fase jongen”. Waar de jongen uit opmaakte dat het protest voorbij gaat. En dat je je vanzelf leert aanpassen aan de situatie zoals hij is. Op die manier worden jongeren niet serieus genomen. Volwassenen trouwens ook niet. En waarom zouden ze jou dan nog serieus nemen?

De Geest is het antwoord

Als we met de antwoorden ‘ruimte, liefde en kwetsbare ouderen etc’ de cirkel niet doorbreken moeten er andere antwoorden gezocht worden. Een voorganger sprak afgelopen zondag deze zin uit: Zonder de Heilige Geest is er geen Leven. “Alles begint bij God, alles bestaat door God” gaat het liedje. Een kerk waar de Geest niet is, is een dode kerk. Misschien moeten we dat durven constateren. Want kan een kerk ook iets verkeerd doen misschien?

Als mensen niet open staan voor het werk van de Geest dan gebeurt er niet veel.  Willen we echt dat Jezus de Koning van ons hart is? Willen we echt dat die vrucht van de Geest uit mijn vorige blog gaat groeien in ons leven? Durven we in stilte te luisteren naar wat de Geest ons influistert ? Waarom missen jongeren niets als ze niet naar de kerk gaan? Is de kerk dood?

Laten we die kostbare momenten in de kerkdienst gebruiken om jongeren te wijzen op God. Te wijzen op wat God nu wil in ons leven. Dat is toch je vraag als je jong bent: wie ben ik, wat wil ik en wat wil een ander van mij en wat kan ik gaan doen. Als we willen dat jongeren met God gaan leven dan zullen we ze ook moeten aanreiken wat God met hen zou willen. (lees het blog over Michal en David)

Jongeren hebben steun, sturing, inspiratie en motivatie nodig

Ik kwam Jelle Jolles weer eens tegen. Of tenminste een stukje van zijn werk. Hij is van mening dat jongeren tot ver na hun 20e verjaardag steun, sturing, inspiratie en motivatie nodig hebben van ouders of begeleiders.

Steun: Jongeren hebben onze emotionele steun nodig. Ook al zijn we het niet altijd eens met de jongeren, ze verdienen veiligheid en geborgenheid. Als ik dit goed bekijk dan vraagt dit veel van begeleiders. Emotionele steun dat betekent dat je naast iemand gaat staan en echt luistert zonder je eigen verhaal als uitgangspunt te nemen.

Sturing: Bij sturing geven gaat het om leiding geven, om het wijzen van de route. Dus niet de jongeren vertellen hoe het moet maar om het wijzen van de mogelijkheden en de eventuele consequenties van alle routes. Een jongere moet beargumenteerd kunnen afwijken van de gewezen weg.  Daarvan leert een jongere namelijk om zelf beslissingen te maken en te leren van zijn fouten en van zijn overwinningen.

En omdat geloven zo vreselijk persoonlijk is moeten we denk ik oppassen met het dwingend voorleggen van mogelijkheden. Als een jongere niet lekker in de kerk zit dan zouden we hem moeten steunen en hem helpen de wegen te gaan die misschien tot antwoorden leiden. En als we dat op een warme manier doen dan is dat in ieder geval de herinnering die de jongere heeft aan de huidige kerk. Maar ook: door deze warme sturing zou hij zich wel eens erg thuis kunnen gaan voelen juist. Door die zoektocht zou hij ook maar zo op het spoor komen wat wij in hem gaan missen als hij er niet meer is.

Inspiratie: Van jongeren kunnen we niet verwachten dat die uit zichzelf oplossingen bedenken voor problemen die hij of zij nog niet helemaal kent. Nieuwe ideeën, nieuwe mogelijkheden, nieuwe aanpak: dat moeten opvoeders doen.

Hier nekt het denk ik in de kerk. Want de klacht is juist dat in de kerk alles zo lang bij het oude blijft. Ik moet weer denken aan die oude schoolmeester die zei: we moeten groeien met de mensen die groeien. Want dan blijf je zelf ook in beweging. Hier laten we als ouderen snel verstek gaan denk ik. Het zingen is zo saai. Ja, we hebben nu eenmaal een piano en een orgel in de kerk staan. Fout! Als het niet meer past bij de mensen die groeien dan zullen we ons moeten aanpassen. Meegroeien. De kerk zou een vooruitkijkend organisme moeten zijn. Op naar de wederkomst van de Heer. Passen woorden niet meer? Niet meer zingen. Vragen jongeren om duidelijke beeldende prikkelende preken? Doen! Lees mijn blog over traditie of geloof.

Motivatie geven: Verzin iets en moedig de jongeren aan hun eigen oplossingen te bedenken. Beloof hen je steun en vergeet niet te sturen: ik doe mijn best voor jullie bij de kerkenraad als jullie echt met elkaar een goed plan maken.  Het gaat erom, zegt Jolles, de jongeren door een dood punt te helpen en om het bespreken van redenen en het bedenken van wat te doen. Geef de jongeren vertrouwen, maak de weg voor ze vrij, zorg dat ze in beweging blijven. Want jongeren kunnen bang zijn voor het ‘ongewisse’. Wat zou er kunnen gebeuren als het allemaal lukt wat we nu aan het bedenken zijn? Niets jongens, ik sta achter jullie en als ze wat op te merken hebben dan moeten ze eerst langs mij.

Grow young, daarover schreef  ik al in een ander blog. Ga er vanuit dat jongeren er ‘nu eenmaal’ zijn en stippel een plan met hen uit. Communiceer je ideaal met de jongeren zodat ze kunnen meewerken. Betrek ze bij de besluitvorming want zij zullen het langst met de uitkomsten moeten leven.

Missen volwassenen iets als ze niet naar de kerk gaan?

Als we ons zorgen maken over de jongeren is het goed om te kijken naar de ouderen in de kerk. Missen zij iets als ze niet naar de kerk zouden gaan? Stralen ze uit dat ze vreselijk graag naar de kerk gaan? Hebben ze aandacht voor elkaar, zingen ze lekker mee, zitten ze niet onderuitgezakt te luisteren naar een dominee? Hebben ze oog voor de jongeren in de kerk?

Komen er stromen van levend water uit het binnenste van de volwassenen? Zoveel dat de jongeren worden meegevoerd in die stroom? (sturen, steunen). Delen ze de passie van de kerk, als die überhaupt al onder woorden is gebracht?

  • Hoe zitten volwassenen in de kerk?
  • Zitten de jongeren niet te dicht in de buurt bij de hangouderen van de kerk die ook achterin de kerk zitten mokken?
  • Hoe lukt het met de steun, sturing, inspiratie en motivatie?
  • Bedenken volwassenen ook dat hun gevoel voor muziek en het gesproken woord een heel andere is dan die van de jongeren?
  • Krijgen jongeren een volwaardige rol in het vormgeven van kerkdiensten en andere activiteiten?Mogen ze inhoudelijk meedenken bij bijvoorbeeld het ‘programma’ van de crèche op zondagochtend?
  • Hebben we geduld voor de dingen die af en toe fout gaan?
  • Vergeten we de intellectuele uitdaging niet die veel jongeren nodig hebben? Tijdens gemeenteavonden zijn de geijkte antwoorden niet genoeg, er zal echt nagedacht moeten worden.

Het is Pinksteren geweest

Ik schrijf dit blog in het pinksterweekend. Het feest van de Geest die harten veranderen kan en levend maakt. De Geest is beloofd aan ieder die in Jezus wil geloven. Laten we Hem dan ook de plek geven die hij verdiend: achter het stuur.

Vertel het een ander!
About the author
Vader, echtgenoot, christen, blogger, leerlingbegeleider, freelance tekstschrijver en jongerencoach. Blogs over passend onderwijs en hoogbegaafdheid kun je vinden op www.chielvoerman.nl

1 comments on “Jongeren missen niets als ze niet naar de kerk gaan

  1. Pingback: Hoogbegaafde jongeren in de kerk hebben lef nodig « Maximalispiraties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *