Lauwheid tijdens corona

lauwheid tijdens corona kerkverlaters

Via de sociale media kwam het berichtje ‘Lauwheid rond kerkgang roept om doordenking en gebed‘ voorbij vanuit het RD. Al eerder las ik een bericht van ds. Visser met de oproep om iedereen weer naar de kerk te laten gaan. En er stonden wat ingezonden artikels in het ND over de kleine belangstelling voor de eucharistievieringen. Het stukje van vandaag maakte mij een beetje kwaad merk ik. Ik probeer uit te leggen waarom ik het woord lauwheid tijdens corona kerkdiensten niet zo vind passen. Waarom staan we niet te trappelen om naar de kerk te gaan?

Waarom maar twee kerkdiensten?

Eerst even iets positiefs. Ik vind de vraag van ds. Visser een goede vraag. Als kerkgang zo belangrijk is, waarom beleggen we dan maar één of twee kerkdiensten op een zondag? Je zou toch het hele weekend een dienst kunnen houden met verschillende mensen en eventueel hetzelfde thema en preek? Als de preek inderdaad een interactie is met de gemeente, wat ik steeds dominees zie schrijven als ze het verschil met een onlinedienst aan willen geven, dan is die preek elke keer weer anders.
Visser schrijft over de Geest die ging waaien op het zendingsveld. Misschien zit daar het grote verschil?
Ik wil heel graag naar de kerk, ook al schrijf ik hier dat ik de kerkdiensten helemaal niet mis. Ik mis van alles in kerkdiensten, vandaar dat ik mij ook afvraag of we uit gewoonte en bijgeloof naar de kerk gaan. Maar ik zou heel graag naar de kerk gaan en het daar goed hebben.

Is het onze lauwheid?

In meerdere artikeltjes op CIP of kranten lees ik dat het bijzonder is dat we als kerkgangers niet staan te trappelen om weer naar de kerk te gaan. Fijn dat we daar over nadenken. Maar ik word wat boos als de schrijvers met termen als lauwheid gaan gooien. Lauwheid lijkt alsof je je leven met God niet zo ‘ernstig’ neemt. Tenminste, zo wordt het woord volgens mij gebruikt in de brief aan Laodicea (Openbaring 3:14): was u maar koud of warm, u bent lauw.
En misschien geld dit voor sommige kerkgangers, daarover kan ik niet oordelen. Maar als het zo is, dan zet ik daar de vraag tegenover: hoe komt het dat deze mensen niet warmlopen voor God? Wat is het ‘geestelijke voedsel’ dat ze voorgeschoteld krijgen? Krijg de Geest van God de ruimte om zijn werk te doen, zoals op dat zendingsveld? Doen we in de kerk nog de goede dingen?

Geestelijke crisis?

Is er sprake van een geestelijke crisis? Is er sprake van lauwheid tijdens corona? Goed om daarnaar te kijken. Maar vanuit mijn optiek is het volkomen logisch dat mensen niet in de rij staan om naar de kerk te gaan. Zoals we eerder concludeerden missen de meeste mensen vooral het samenzijn met andere mensen nu ze niet naar de kerk kunnen. Het gaat dus niet om de woordverkondiging of de aanbidding. Het sociale stuk van kerkzijn wordt waarschijnlijk in de meeste gemeentes nu gecompenseerd door kleine, korte ontmoetingen op wijkniveau. Of door whatsappgroepen en videobellen voor allerlei doelgroepen. En misschien herken je nu ook wel dat je net wat meer aandacht hebt voor de mensen in je directe omgeving. Dus we staan vaker te praten met onze buren in de straat.

Is er sprake van lauwheid voor kerkdiensten tijdens de coronaperiode of is er iets anders aan de hand? Een boodschap van hoop en inspiratie is toch altijd fijn om te horen? Hebben we die boodschap misschien niet als kerken? Een paar dingen die ik uit de media haal of die ik zelf ben tegengekomen in de verschillende diensten die ik bekeken heb.

  • Voorgangers lijken zich te verstoppen achter de uitspraak: “De Geest moet het werk doen”. Dat is in de offline kerkdienst een reden om geen werk te maken van de aantrekkelijkheid van kerkdiensten, maar ook tijdens de onlinediensten doen sommige kerken hier geen moeite voor. Je zou de Geest maar in de weg kunnen lopen immers.
  • Online kerkdiensten zijn vaak kopieën van offline kerkdiensten. Ik heb er aardig wat bekeken en ik vond ze saai en ik vond het jammer dat je livediensten niet kunt doorspoelen. Waarom zoveel euhtjes en gedraai en gedoe? Hoezo een stilte moment na de preek, denk je echt dat iedereen inde huiskamers daar braaf voor gaat zitten? Waarom alle liturgieonderdelen meenemen in de kerkdienst waardoor we 1,5 uur naar het scherm zitten te kijken. Ik werd getipt door iemand op een onlinedienst waarin Martin Brand voorging. Gewoon een korte boodschap, de cd met mooie muziek draai je maar in je eigen tijd.
  • Ook dominees noemen het samenzijn als gemeente als belangrijke reden om naar de kerk te komen. Misschien zijn er meer mensen die net als ik denken: als dat alles is, als je zorg niet dieper ligt, wat heb ik dan bij jou in de kerk te zoeken?
  • Kerkgangers vinden de gewone kerkdiensten al moeilijk om te volgen. Misschien gaat de boodschap langs hen heen omdat het niveau te hoog ligt, of omdat het niet aansluit bij hun behoeften. Dat zal online hetzelfde zijn. Dan heb je snel op het kruisje gedrukt en ga je leuke dingen doen waar je wel energie van krijgt.

Tenslotte zou ik hieraan willen toevoegen dat het aantal kijkers naar een onlinedienst niets zegt over het geloof van de kijkers. Overigens ook niet over hun eventuele lauwheid. In de gewone kerkdiensten zitten ook veel mensen die de kerkdienst helemaal niet zien als een kans om geestelijk te groeien of God te ontmoeten. Dat zijn de mensen die geen antwoord kunnen geven op de vraag: wat heeft je nu bijzonder getroffen in deze kerkdienst?

Kerk ontgroeid

Ik ontdek, mede door deze blogs, steeds meer mensen die hun eigen kerk ontgroeid lijken te zijn. Deze coronacrisis maakt duidelijk dat de diensten hen niet veel meer brengen. De aansluiting mist omdat ze hun ‘lampjes gevuld’ hebben met olie die uit andere bronnen komt dan de gebruikelijke theologie in een kerkdienst. Liederen passen niet meer, de boodschap is te oppervlakkig, te suggestief of gewoon weg niet kloppend. Mensen willen het hart van God ontmoeten in kerkdiensten en dat lukt ze niet, bijvoorbeeld doordat er liederen gezongen worden die niet helpen om in aanbidding te komen. En als er wel een opwekkingslied gezongen wordt dan lijkt de lading niet te passen bij de ‘geest in de dienst’.

Dit is dus in principe een positieve reden waarom mensen niet naar de kerk willen komen. En tegelijk is het een heel negatieve reden. Want zijn deze kerkmensen hun kerk ontgroeid? In de verhalen die ik soms mag lezen, lees ik vooral dat de kerk te druk is met het kerk-zijn en de traditie. En dat nieuwe inzichten en de Heilige Geest eigenlijk geen ruimte hebben in de gemeenschap. Deze mensen geven waarschijnlijk ook geen antwoord als je ze vraagt: wat heeft je nu bijzonder getroffen in deze kerkdienst? Je maakt ze wel erg verlegen met deze vraag. Want eigenlijk willen ze zeggen: niets, het breekt af wat ik in blijdschap en levensvreugde in mij had toen ik de zaal binnenkwam. Schroom omdat ze denken: ik zit hier zelf en helemaal vrijwillig, dit is mijn eigen probleem. Maar ook bezeerd omdat ze denken: De God die ik ken verdient meer dan wat we Hem hier geven. Of misschien denk je wel net als ik vaak doe: we onthouden al deze broeders en zusters een levende relatie met God.
En het is jammer dat deze mensen niet meer staan te trappelen om naar de kerk te gaan, want dit zijn juist de mensen die groeien. Die de kerk dus nodig heeft.

Levend water stroomt wel

Lauwheid tijdens corona, het zal er zeker zijn bij mensen. Maar wat mij opvalt is dat de christenen die ik altijd al als inspirerend beschouw alleen maar meer inspirerender zijn geworden.

Bij voorgangers die altijd al een groot vertrouwen in God hadden en dat wisten over te brengen op de luisteraar, vind ik nu geen lauwheid tijdens de coronatijd. Juist meer vuur, meer passie, meer missie, meer persoonlijke doorleving van het geloof. Er zijn online kerkdiensten te beluisteren waarin God aanbeden wordt en er een prachtige persoonlijke boodschap wordt gebracht.

Individuele broeders en zusters verrassen mij door hun warme en pastorale aandacht via kaartjes, berichtjes of korte bezoekjes aan de deur.

En daarom word ik een beetje boos van het woord lauwheid. Deze mensen schrijven dit vanuit het frame dat alles wat in de kerk gebeurt goed is. Maar voor sommige mensen is het niet goed wat er in de kerk gebeurd. En dat lijkt niet gezegd te mogen worden. En natuurlijk kijk ik ook naar mijzelf en stel ik vragen als:

  • Waarom lukt het mij niet om gewoon als vrolijk christen door het leven te gaan? Prettig aanstekelijk zodat mensen warm worden en mij gaan nadoen?
  • Kan ik het cadeau uit mijn laatste blog niet ontdekken in de bijdrage van een ander, of ben ik juist het cadeau?
  • Is het mijn gevoeligheid die ervoor zorgt dat ik een soort perfectie nastreef en het lastig vind als andere er anders over denken?
  • Waarom word ik geraakt door bepaalde voorgangers en door andere helemaal niet?
  • Waar kan ik de juiste man op de juiste plek zijn, dat ik zelf groei maar ook anderen kan laten groeien?
  • Is alles wat ik denk over levend water wel waar? Of hou ik mijzelf voor de gek? Ik moet ineens denken aan de term ‘lamp onder de korenmaat zetten‘. Gaan we misschien zelf onder die korenmaat zitten zodat het lampje dicht gaat? Waar is de juiste standaard voor mij?

Jouw reactie welkom

Ik vind het leuk als je reageert op de vragen die ik in dit blog stel. De christelijke wereld is soms hard en veroordelend en reageert soms vanuit vaste stellingen en loopgraven. Dus veroordelende reacties zet ik niet door.

Ik stel mij kwetsbaar op in mijn blogs dus een reactie vanuit je eigen kwetsbaarheid stel ik zeer op prijs. Mag onder dit blog of via chiel@chielvoermanblog.nl .


Vertel het een ander!
About the author
Vader, echtgenoot, christen, blogger, leerlingbegeleider, freelance tekstschrijver en jongerencoach. Blogs over passend onderwijs en hoogbegaafdheid kun je vinden op www.chielvoerman.nl

1 comments on “Lauwheid tijdens corona

  1. Mooi blog zeg!
    Dat mensen niet weer naar de kerk hoeft geen lauwheid te zijn. Natuurlijk is het mooi om in de kerk te zijn, maar het is lastig als je God niet kan eren met lofprijzing. Ik heb liever de mogelijkheid om God te prijzen vanuit mijn huiskamer dan me in te houden in het kerkgebouw.
    Uiteindelijk zijn wij samen de kerk. Vanuit onze kerk wordt gekeken om de kerkdienst samen met de kringen te vieren. Dat is een erg mooi voorbeeld waarin we wel met elkaar kerk zijn, zonder dat we in de kerk hoeven te zijn.
    Waarom zouden we ons inhouden in het kerkgebouw terwijl we onderling wel samen kunnen komen (met afstand) in kleine groepen om zo God te prijzen?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *