Wat is het tegenovergestelde van kwetsbaar?

Breekbaar en kwetsbaar lijken qua betekenis op elkaar. Maar het is toch niet helemaal hetzelfde. Kijk maar eens naar het tegenovergestelde van deze begrippen. Voor breekbaar zou dat onbreekbaar of stevig kunnen zijn. Maar wat is het tegenovergestelde van kwetsbaar eigenlijk? Hoe was Jezus kwetsbaar?

Kwetsbaar heeft te maken met eerlijkheid

Het thema kwetsbaarheid kom ik vaak tegen. Bij mijzelf maar ook bij anderen. De mensen die ik mag coachen moeten soms leren om zich kwetsbaar op te stellen in plaats van rambam hun gelijk te halen. Maar de meesten moeten juist leren om op hun strepen te gaan staan. Ook dat is een vorm van je kwetsbaar opstellen. (lees ook het blog ‘serieus genomen worden‘)

Het woord breekbaar heeft van alles te maken met de woorden voorzichtigheid en behoedzaamheid, Het woord kwetsbaar heeft denk ik alles te maken met eerlijkheid.
Je kwetsbaar opstellen betekent volgens mij dat je eerlijk bent naar jezelf en naar anderen. En op dat moment loop je het risico om geraakt te worden op je zwakke punt, geschopt te worden waar het al zeer doet. Als je je kwetsbaar opstelt kun je buitengesloten worden door mensen die niet tegen kwetsbaarheid kunnen. Maar het betekent ook dat je een kusje kan krijgen op een zere plek, die je anders niet gekregen had.

Kwetsbaar zijn is een keuze

Breekbaar zijn is niet iets waar je voor kiezen kunt. Iets is breekbaar of is heel stevig. Of kapot. En breekbare mensen zijn waarschijnlijk al beschadigd.
Je kwetsbaar opstellen heeft volgens mij te maken met een bewuste keuze om jezelf van je breekbare kant te laten zien. Omdat je weet dat je er verder mee komt. Omdat je weet dat je er een ander mee helpen kunt.
Je bent in je kwetsbaarheid het eerlijkst naar jezelf en naar anderen. Je hoeft geen toneel te spelen want je bent zoals je bent en een ander heeft het er maar mee te doen. Het is dus heel sterk om kwetsbaar te willen zijn.

Kwetsbaar zijn is heerlijk zolang je je veilig voelt

Je kwetsbaar opstellen is heerlijk zolang je alleen bent of met geliefden. Dus zolang je je veilig voelt is kwetsbaar zijn alleen maar winst. Het zorgt voor verbinding op gevoelsniveau tussen jou en de anderen. Maar zodra er mensen van buiten je inner circle bijkomen, wordt het wat ingewikkelder.
Als je bijvoorbeeld passend onderwijs wilt krijgen voor je kinderen moet je je kwetsbaar opstellen. Je moet namelijk aangeven waar je pijn zit, waar je onrust en waar je onveiligheid. Kwetsbaarheid is een poging om ‘samen meer’ voor elkaar te krijgen. Samen oplossingen zoeken, samen verontrust zijn, samen blij zijn met successen.
Als je op andere plaatsen je gemis of onvrede aangeeft geldt precies hetzelfde. Als je komt met je probleem of je aanvulling, stel je je kwetsbaar op en kan je pijn gedaan worden. Je weet namelijk niet hoe de ander gaat reageren.

Het tegenovergestelde van kwetsbaar is macht

Maar zodra je iets voor elkaar probeert te krijgen zul je merken dat het tegenovergestelde van kwetsbaarheid macht is. Op jouw kwetsbaarheid wordt heel vaak geantwoord vanuit macht. Je spreekt niet vanuit een gezamelijke zorg met een medemens. Nee, je krijgt te maken met een protocol of een traditie. Soms zelfs met onbewust aangeleerd gedrag of met een onvermogen. Een onbereikbaar persoon klimt nog hoger de ivoren toren in. Het samen gaat steeds verder weg. Je spreek tégen elkaar in plaats van mét elkaar. Het tegenovergestelde van kwetsbaar is macht.

Als je gaat solliciteren herken je ditzelfde patroon waarschijnlijk. Als sollicitant stel je je kwetsbaar op omdat je aanstaande collega’s willen weten wie er aan de tafel zit. Maar de kwetsbaarheid komt meestal niet van twee kanten waardoor zo’n gesprek niet in dezelfde dimensie gevoerd wordt. En voor je het weet zit een ‘Kind’ te praten tegen een ‘ouder’.*

Met kwetsbaarheid valt niet te praten

Ik denk wel eens dat mensen die ‘in functie’ zijn niet houden van kwetsbaarheid. Met kwetsbaarheid valt namelijk niet normaal te praten als je denkt in termen van gelijk, recht en financiën. Kwetsbaarheid valt niet binnen protocollen. Kwetsbaarheid lijkt anti-professioneel.

Als je zeker weet dat je gelijk hebt omdat je weet hoe jij zelf of je kind in elkaar steekt dan voel je je heel kwetsbaar en breekbaar tegelijk. Zo breekbaar dat je de neiging hebt om op te geven, waardoor je uiteindelijk niemand recht doet. Je doet dan geen recht aan je gesprekspartners en zeker niet je kinderen en jezelf niet. Gevoelsmatig is het tegenovergestelde van kwetsbaarheid vaak macht.

Kwetsbaarheid de enige weg

En toch is kwetsbaarheid de enige manier om in verbinding te komen met andere mensen. Om echt in contact te komen moet je je zelf omarmen met al je onhebbelijkheden en zwakheden. Pas dan kan je jezelf weggeven aan de ander.

In plaats van je kwetsbaar op te stellen kan je je in veel situaties ook op de vlakte houden of je conformeren. Maar dan doe je jezelf geen recht. Je kwetsbaar opstellen is een keuze ook al zijn de gevolgen soms niet prettig. Je hebt vertrouwen in jezelf en in die ander. En dat vertrouwen wordt dan beschaamd.

Wat Jezus kwetsbaar?

Was Jezus alleen kwaad toen hij in de tempel alles overhoop gooide toen de mensen een ‘rovershol’ van het huis van zijn Vader gemaakt hadden? Was het woede?
Als je denkt dat het woede was dan kijk je alleen naar Zijn gedrag. Ik denk dat hij zijn gevoel liet spreken en zich kwetsbaar op stelde. Ze hadden hem op dat moment kapot kunnen maken. Maar zijn kwetsbaarheid was te sterk om tegen in te gaan. Op aarde was Jezus kwetsbaar omdat hij met een hemels hart rondliep op de aarde. Jezus was kwetsbaar en daardoor kon hij verbinding leggen met de mensen. (lees ook eens mijn blog over het boek ‘Jezus, onze niet zo lieve Heer‘ ).

*deze term komt uit de Transactionele Analyse. Een heel bekend boek hierover is Ik ben o.k, jij bent o.k (aff.)van Thomas Harris. Of iets nieuwer is Op dood spoor. Transactionele analyse op levensschripten

Wil je eens doorpraten over kwetsbaarheid en macht? Ervaar je ook die lastige situaties in je leven? Misschien is flitshulp wel iets voor jou.

Vertel het een ander!