Kritisch over de kerk

Zijn we op zoek naar de perfecte kerk?

perfecte kerk

Kerkverlaters zijn vaak gelovige mensen die niet meer in het keurslijf van een kerk passen. Of die voor hun gevoel God niet meer ontmoeten in de kerk waar ze bij hoorden. Fijn dat er steeds meer aandacht voor deze kerkverlaters is. Ze zetten de traditionele kerken een spiegel voor de neus. Helaas zijn er ook mensen die kerkverlaters verwijten dat ze zich geestelijk voor de gek houden. De perfecte kerk bestaat namelijk niet volgens hen. We zoeken niet naar de perfecte kerk en in dat hoekje willen we niet gezet worden.

Ik wil geen perfecte kerk

Ja, je leest het goed. Ik schrijf ‘we’ in de zinnen hierboven. Omdat ik mij verbonden voel met de kerkverlaters. Zelf ben ik al heel bewust uit drie kerken gestapt. Mensen zeggen tegen mij ook wel eens dat het erop lijkt dat ik de perfecte kerk zoek. DIt bezeert mij. Ik leg uit waarom.

  • Het bezeert mij omdat ik helemaal niet op zoek ben naar een kerkdienst waarin precies gebeurt wat ik wil. Of wat ik fijn vind. Zo’n opmerking voelt als een verwijt.
  • Het maakt mij verdrietig en machteloos als mensen dit zeggen met deze ondertoon: doe niet zo moeilijk, zo is de kerk nu eenmaal. Als je zo in het leven staat verandert er nooit iets.
  • Ik word boos en ik voel mij onmachtig als mensen deze zin gebruiken om aan te geven dat ze vreselijk hun best doen voor kerkdiensten en dat ze mij (en al die anderen) maar ondankbaar vinden. Zij leggen het probleem dan weer bij mij. Terwijl ik juist met hen naar een oplossing wil zoeken.
  • Ik word verdrietig en machteloos als mensen zo weinig van God verwachten. Ik weet namelijk ook wel dat we een kerk vol zondaren hebben. Maar soms vraag ik mij af of die anderen dan wel weten dat dit geheiligde zondaren zijn, die met Gods Geest ongelooflijk veel voor elkaar kunnen boksen. En op zo’n moment, heb ik de neiging om op te geven. Als zoiets basaals nog niet echt leeft voor mensen (voorgangers!), dan kunnen we net zo goed stoppen.

Soms is het saai en voorspelbaar

Soms vang je een glimpje van de hemel op, soms is het saai en voorspelbaar. Toch is dit hoe de gemeente van Christus vaak is. Ze is niet altijd even sprankelend, maar volhardt in haar wekelijkse samenkomst en oefent zich in ontvankelijkheid, niet in perfectie. Zo lees je een klein stukje van een brief die je hier helemaal kunt lezen in het ND van 15 oktober 2019. Een brief van een dominee die reageert op een artikel 11/10/19) van Gerard ter Horst over hoe hij de kerk momenteel ervaart. Jammer, zo’n antwoord. We komen er geen stuk verder mee. Want als je naar kerkdiensten kijkt vanuit het standpunt ‘we doen ons best, zo is het nu eenmaal’, dan doe je ook geen moeite om anderen te begrijpen.
Zo’n dooddoener staat ook onderin de oer fatsoenlijke briefwisseling tussen de twee theologen in het ND. In de laatste brief wordt de ‘zoeker’ sterkte gewenst en concludeert de ander dat ze het prima naar haar zin heeft in haar kerk. Blijkbaar is de status quo dat er mensen zijn die het naar hun zin hebben in de kerk en anderen die dat niet hebben. De eerste groep heeft er geen problemen mee en dus wordt er ook geen enkele stap gezet richting de mensen die er wel een probleem mee hebben.

Kwetsbaarheid wordt afgestraft

Het is de bedoeling dat je in de kerk blijft. En dat je het fijn vindt. Dat is de norm. Veel kerkverlaters missen God in de kerkdiensten. En het duurt heel lang voordat je dat hardop durft te zeggen. Hiervoor heb je al je moed verzameld en je longen volgeademd met lucht. Want in je hoofd gaan ook deze gedachten rond: wie ben ik nu eigenlijk? Waarom zou ik een ander beoordelen? Hoe vaak doe ik zelf niet iets verkeerd?
En als je het dan vertelt hebt, dan komt direct de teleurstelling en de pijn. Je stelt jezelf immers kwetsbaar op. Je staat open om te ontvangen en dus ook open om pijn gedaan te worden. Stel dat je zo’n antwoord krijgt als bovenin deze brief;
Zijn grootste punt is dat hij zo weinig van God ervaart. Hij verwacht van God dat Hij daar is als Ter Horst er helemaal klaar voor zit op zondagochtend, en dat de dominee er is om die connectie tot stand te brengen door ‘ruimte creëren’ en ‘geestelijk verfijnde leiding’.
Zo’n antwoord ervaar ik als cynisch. Daarmee sla je de deur dicht voor de rest van het gesprek.

Ik vind het vervelend als mensen tegen mij zeggen dat ik te hoge verwachtingen heb van een kerkdienst of dat ik zoek naar de perfecte kerk. Probeer het anders te zien, is het advies van de dominee van hierboven. Zie een kerkdienst als een dagelijkse levensbehoefte: niet iedere maaltijd hoeft een culinair hoogstandje te zijn. Zou het kunnen dat veel mensen juist te weinig verwachtingen van een kerkdienst hebben? Lees eens het blog ‘Zou de kerk iets fout kunnen doen’.

Staan kerkverlaters anders in het leven?

Ik heb het idee dat kerkverlaters en hoopvolle blijvers juist de mensen zijn die God heel bewust en gericht willen zoeken. Ze hebben ontdekt wat hun identiteit in Christus is. En ze willen steeds meer leren en bemoedigd worden in de moeilijkheden die ze tegenkomen. Omdat ze weten dat ze het van God kunnen verwachten. Daar willen ze over zingen. Daarom willen ze God aanbidden.
Staan deze mensen anders in het leven? Misschien hebben ze een meer zelfstandige levensstijl dan andere mensen, dat zou zomaar kunnen. Misschien trekken ze op ieder levensgebied meer hun eigen plan.
In het blog De Passie van de Geest heb ik geschreven over leven vanuit ZIJN en DOEN. Ik vermoed dat dit hier iets mee te maken heeft.

Waarom maak ik mij druk over kerkdiensten?

Ik zoek geen perfecte kerk, maar wel kerkdiensten die meer aansluiten bij wat ik nodig heb en zelf kan bieden. Daar heb ik deze redenen voor:

  • Ik moet mij regelmatig kunnen optrekken aan het geloof van een ander.
  • Rregelmatig moet ik horen dat God van mij houdt.
  • Ik heb het nodig om ‘gedwongen’ te worden om Hem te aanbidden met anderen.
  • De woorden van liederen heb ik nodig om mij te verwoorden richting God.
  • Twijfels van een ander helpen mij om sterker te worden, terwijl ik hen bemoedig word ik zelf ook sterker
  • God wil ons ontmoeten zoals we zijn, niet zoals we vastzitten in een protocol.
  • Ik geloof in een God die tot ons wil spreken.

Want wat gebeurt er als ik geen fijne kerkdienst kan meemaken

  • Dan denk ik bij preken: dat en dat boek zegt er nog veel mooiere dingen over
  • Dan denk ik tijdens het zingen ‘wie heeft dit bedacht’. Welk kind zingt er proza uit 1700 om zijn vader te laten merken dat hij van hem houdt?
  • Dan gaat mijn geloof op de waakvlam en vergeet ik om te bidden en te lezen
  • Dan leef ik weer mijn eigen leven in plaats van dat Jezus in mij leeft.

Wat gebeurt er als ik een fijne dienst kan meemaken?

  • Dan word ik weer alert en neem ik mij weer voor om te leven zoals God dat van mij vraagt.
  • Dan voel ik mij direct weer dankbaar en weet ik dat ik voor Hem wil leven.
  • Door liederen te zingen met mooie muziek daaronder kan ik God met alles wat in mij is danken en aanbidden.
  • Ik zie de mensen om mij heen weer staan en neem mijzelf minder serieus.
  • Mijn gebedsleven wordt weer geactiveerd: ik ga weer bidden voor de mensen die ik op straat tegenkom omdat ik weer weet dat ik een burger ben van een hemels koninkrijk.
  • Ik voel mij gesterkt en kan anderen ook weer bemoedigen.

En daarom doet het mij pijn als ik te horen krijg dat ik niet zo moeilijk moet doen. Ik probeer mij al heel lang te verplaatsen in de gedachtegang van anderen. Ik heb mij daar al jaren aan aangepast tijdens kerkdiensten. Mag het nu een poosje andersom? Is het raar om iets te verwachten van God tijdens kerkdiensten? En nee, daarmee wil ik nog steeds geen perfecte kerk. Maar wel een kerk die doet waarvoor die bedacht is.

Ik maak mij zorgen

Wil ik oordelen of beschuldigen met dit blog? Dat is niet mijn opzet. Het is lastig om duidelijk te zijn als het over de kerk gaat. Want mensen houden van de kerk en worden dus snel bezeerd als je er iets over zegt. En natuurlijk zijn er kerkdiensten waar ik met veel plezier aanwezig ben en opgefleurd naar buiten loop.

Ik maak mij vooral zorgen. Ik maak mij zorgen dat mensen lijken op een goedvis die jarenlang in een kom heeft gezwommen. Als je zo’n vis vrij laat in de zee dan blijft hij kleine rondjes zwemmen. En hun jonkies zullen dat nadoen. Ik gun deze jonkies een andere zwemervaring. En ik gun hun schepper vrije blije visjes om zich heen.

De perfecte kerk, daar geloof ik niet in, ieder die mijn blogs leest weet dat. Maar daarom kunnen we het wel een beetje mooier maken. Laten we de ark weer terugbrengen naar Jeruzalem!

Misschien vind je jeugdtrends 2019 vertaald naar de jeugd in de kerk ook interessant om te lezen.

Vertel het een ander!

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *