Boeken

Zonderschuld

Zonderschuld, mattias rouw

“Moet je eens lezen, mooi boek”, met die woorden kreeg ik het boekje ZondeRschuld te leen. In eerste instantie werd ik niet vrolijk van de ondertitel ‘Woestijnvaders over vernieuwd leven’. Dit kwam doordat ik eerder ‘Woestijnvaders onderweg‘ gelezen had. Dat raakte mij niet bijzonder moet ik zeggen, maar dit nieuwe boekje ‘Zonderschuld’ toch wel. In de loop van dit blog kom je erachter waarom ik nu wel geraakt werd. Ik schrijf nooit echte recensies, maar meer een soort reflectieverslagen van de boeken die ik lees. Dit boek bevestigde mij op een aantal manieren. Wie weet kan je het een beetje meemaken. (Overigens, het is geen nieuw boek he, eerste druk was in 2017).

Briefwisseling

Het boekje is een briefwisseling. Peter van Dijk stelt vragen en Mattias Rouw gaat op zoek naar de antwoorden. Ik krijg het beeld van twee vrienden die samen van het leven genieten, maar ook samen de diepte in willen gaan. Misschien raar, maar het voelt alsof beide auteurs hun brieven aan mij schrijven. Meesterlijke opzet dus van dit boek of misschien lees ik het boek gewoon op het juiste moment.

Op zoek naar de juiste vragen, staat in het voorwoord: “Bots vol vrijmoedigheid tegen onze intensieve zoektocht naar de juiste vragen. Verlies jezelf hartelijk in onze verwoede worsteling op weg naar de √©chte antwoorden”.
En dat maakt het boek zo prettig voor mij: we zijn op zoek, we weten de antwoorden ook niet. En misschien hebben we nog niet eens de juiste vragen gesteld. Ik hou daar wel van moet ik zeggen: dit zijn onze gedachten, doe er mee wat je wilt. Een fijne tegenhanger voor de meeste ‘theologische boeken’ waar vooral veel antwoorden gegeven worden. (Ik moet nu even denken aan mijn blog over hoogbegaafden in de kerk met als titel “De kerk zit geloven in de weg’.)

Geen gat tussen Paulus en Bonifatius

In brief 4 vertelt Mattias over hoe zijn zoektocht naar de spiritualiteit van de Woestijnvaders begonnen is. Hij ontdekte de Apostolische Vaders, die gaan net wat voor de Woestijnvaders uit. En daarmee ontdekte hij dat het christelijke geloof best stevige papieren heeft. Er bestaan geschriften die geschreven zijn door mensen die de apostelen gekend hebben. Eerlijk gezegd had ik daar ook nooit bij stil gestaan.

Op de een of andere manier dacht ik onbewust eigenlijk ook dat er een groot gat bestond tussen Paulus en Willibrord en Bonifatius. Of eigenlijk tussen het Bijbelboek Openbaringen en het moment waarop voor Nederland de kerkgeschiedenis begon. Maar ja, ik had ook pas laat door dat de basisschoolvakken geschiedenis, godsdienst en kerkgeschiedenis over dezelfde wereld gingen, dat beschreef ik hier al.

Een citaat van blz. 34 “Toen ik dit allemaal ontdekte, merkte ik ineens dat het christendom een stevige bodem had. Dat de waarheid dieper ging dan wat ik nu geloofde. Maar ik ontdekte ook dat deze vroege christenen op bepaalde punten fundamenteel anders denken dan ik. Dat zij iets geloven wat bij mij nog niet was geland”.

En wat volgt in deze brief is een geschiedenisles waaruit blijkt hoe logisch het is dat wij op een andere manier naar geloven en de theologie zijn gaan kijken. De Woestijnvaders vertelden verhalen, ze hadden nog geen last van het verlichtingsdenken. In de verhalen spelen niet de zonde en schuld een hoofdrol, maar wel de redding en genezing.

Ik werd bevestigd in het idee dat we terug moeten naar het geloof van de eerste periode. Er zit mijns inziens zoveel in de theologie en in de kerkelijke tradities dat niets te maken heeft met wat Jezus bedoelde. Ik twijfel eigenlijk nooit aan het bestaan van God en aan zijn liefde voor mij. Maar ik bots wel voortdurend met alles wat daaromheen gebouwd is. Zo verwoorde ik ooit mijn twijfels over het avondmaal, hoe is het toch echt gegaan die eerste keer?

Zonde en schuld

In onze cultuur zetten we zonde en schuld, straf, vergeving en snel in een juridische context. De woestijnvaders kijken op een hele andere manier naar zonde en schuld. Mattias laat zien hoe je minder juridisch kunt kijken naar de genoemde termen. Ook beschrijft hij een aantal metaforen die allemaal waar lijken te zijn als het gaat over het offer van Jezus: vrijkopen, plaatsvervanging, ruilen, offer.

Ook legt hij uit waarom het zo jammer is dat veel mensen in zondenschuld blijven hangen, terwijl zonderschuld ook mogelijk is. Hoe komt het schuld-toorn-boete-en-verlossingsverhaal de wereld eigenlijk in? Een mooi hoofdstuk hoor, dat je toch echt zelf moet lezen om het goed te begrijpen denk ik. In ieder geval lijkt het antwoord bij Calvijn te liggen. Een citaat van bladzijde 68 “Voor Calvijn is het lijden en Christus’ dood de straf van Gods toorn. Hoe anders is het bij Anselmus die de kruisdood van Christus ziet als de manier om de prijs van het eerherstel te betalen”.

Even over nadenken misschien?

Ik heb steeds al wel het gevoel gehad dat God wel weet dat we zondig zijn. Hij wil ons genezen en hij leert ons omgaan met onszelf in relatie tot zijn wil. Dat is wat ik geloof ik ook lees in dit boek. Jezus stierf niet aan het kruis omdat dit de wil van God was. Hij stierf aan het kruis omdat Hij de vader wilde gehoorzamen. Lees ook het blog ‘Jezus overwon de dood‘ waarin overigens ook een filmpje van Mattias is opgenomen. Zonde als ziekte, waar we van genezen moeten.

Gerechtigheid, vrede en vreugde door de Heilige Geest

De volgende bevestiging is wat persoonlijker. Op blz. 102 kom ik dit mooie vers tegen uit Romeinen 14: “Het koninkrijk van God is geen kwestie van spijs en drank, maar van gerechtigheid, vrede en vreugde door de heilige Geest. Wie op deze wijze Christus dient, is God welgevallig en geacht bij de mensen. Laten wij dus nastreven wat de vrede en de opbouw van onze gemeenschap bevorderd”.

Deze Bijbeltekst was de tekst die mij ‘toestemming’ gaf om te stoppen met de dingen die ik deed in de vrijgemaakte kerk en de kerk ook te verlaten. Ik organiseerde sing-ins en heel veel gemeenteleden waar daar erg blij mee. Ze voelden Gods aanwezigheid, kregen we vaak te horen. Maar het organiseren van de avonden was niet fijn, omdat we het tegen de wil van de kerkenraad in deden. We werden gedoogd, de predikant kon er inhoudelijk niet achterstaan. Deze tekst liet mij zien dat we niet de kerk moeten veranderen omdat we dat graag willen. Ook niet omdat het goed zou zijn. Gerechtigheid, vrede en vreugde ervoer ik eigenlijk niet meer. We waren aan het vechten, al geloof ik nog steeds dat het een goed doel was.

Als iets in de kerk ruis oplevert moeten we ermee stoppen. Het gaat niet om dat eten en drinken, het gaat om vreugde, vrede en gerechtigheid. Als je spanning voelt vol liefde, dan kun je nog even doorgaan. Spanning zonder liefde is het sein om stof van je voeten te schudden en te vertrekken. (Lees ook ‘Geef mijn portie maar aan Fikkie’)

De schrijver wil met dit citaat illustreren dat we niet zo bezig moeten zijn met de hel of met de dingen die niet goed gaan. Laten we ons richten op Gods koninkrijk en de goede dingen doen. Daar zou je focus op moeten liggen. “Waarom over de hel praten als je over de hemel op aarde kunt praten”.

En dat is de volgende bevestiging: het gaat om Gods koninkrijk op aarde. We moeten vol zijn van de Heilige Geest, dicht bij God blijven en het goede doen in de dagelijkse dingen. Jij brengt het koninkrijk van God binnen bij de buren, de speeltuin en op je werk. Voor mij is het prettig om dit Bijbelvers zo af en toe eens tegen te komen. Het zet mij weer op scherp.

Zonderschuld

Er is nog veel meer te schrijven over dit boekje. Maar voordat ik het hele boekje ga overschrijven stop ik ermee. Het was voor mij weer een aanmoediging om vol te zijn van de Heilige Geest en Hem achterna te gaan, net als de woestijnvaders deden. Om zonde te zien als iets wat bij mij hoort en niet te kijken naar de zonde van een ander. Leef zonderschuld, en als het fout gaat sta je weer op. Het boekje komt pas tot zijn recht als je het zelf leest.

De uitsmijter op blz. 135: “De mens kan door zonderschuld verder leven. Het is een wezenlijk onderdeel van het leven van de mens die gelooft dat hij in zijn tuin mag wieden, die weet dat het zo goed is, dat het prima is, die weet dat zijn leven zonderschuld heeft bereikt”.

Zonderschuld lijkt een nieuwe manier van zijn die verder leven mogelijk maakt.

Zonderschuld van Mattias Rouw en Peter van Dijk is uitgegeven bij Uitgeverij Brandaan en de illustraties zijn gemaakt door StudioVandaar. Dit prachtige boekje is te koop bij de uitgever, maar natuurlijk ook bij bol.com(Aff.)

Vertel het een ander!

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *